O obrazie: Kartografia malarska
W tym obrazie Ziemowit Fincek zabiera nas w podróż wzdłuż Bruce Trail. To najstarszy i najdłuższy szlak pieszy w Kanadzie, biegnący wzdłuż skarpy Niagara, która jest rezerwatem biosfery UNESCO. Szlak oferuje widoki m.in. na Zatokę Georgian, będącą częścią jeziora Huron – jednego z Wielkich Jezior Ameryki Północnej. To krajobraz o ogromnym znaczeniu przyrodniczym i kulturowym.
Niewielkich rozmiarów obraz powstał podczas rezydencji artystycznej w kanadyjskiej Wild Rose Farm. Artysta, wierny swojej metodzie twórczej, nie tworzy realistycznego pejzażu. Zniekształca i nagina rzeczywistość, by stworzyć jej półabstrakcyjną, wewnętrzną wizję. W efekcie powstaje dzieło, które przestaje być tradycyjnym pejzażem, a staje się czymś na kształt mistycznej, starej mapy.
Nietypowy, wertykalny format obrazu jest tu kluczowym zabiegiem. Zamiast panoramicznego widoku, otrzymujemy pionowy zwój, który prowadzi wzrok w głąb lądu, od dolnych partii ku górze, niczym starożytny kartograficzny zapis podróży. Wibrujące, organiczne formy i gorąca paleta barw nie odwzorowują topografii, lecz mapują emocje i wrażenia – energię ziemi, chłód wody, grę światła między drzewami.
Całość zostaje zamknięta w nieregularnej quasi ramie z surowej, wielobarwnej wełny, co stanowi subtelne nawiązanie do sztuki rdzennych ludów Ameryki Północnej. Ten gest ma fundamentalne znaczenie: obraz ostatecznie zrywa z iluzją „okna na świat”, stając się autonomicznym, totemicznym obiektem i artefaktem z podróży.
Opis tematu: Pejzaż jako dokument kulturowy
Pejzaż w sztuce, choć pozornie jest jednym z najbardziej neutralnych i apolitycznych tematów, w rzeczywistości rzadko bywa tylko obiektywnym zapisem natury. Przez wieki był on potężnym narzędziem, które odzwierciedlało systemy wartości, idee polityczne i tożsamość kulturową danej epoki czy narodu, stając się formą dokumentu kulturowego.
W XVII-wiecznej Holandii realistyczne malarstwo krajobrazowe, z jego precyzyjnym oddaniem pól, kanałów i wiatraków, było nie tylko studium natury, ale także celebracją nowo odzyskanej niepodległości, dumy narodowej i etosu pracy. Z kolei w XIX-wiecznej Ameryce artyści ze szkoły Hudson River malowali monumentalne, wzniosłe i często wyidealizowane widoki dzikiej przyrody, co wpisywało się w ideologię „Boskiego Przeznaczenia” (Manifest Destiny) i postrzeganie kontynentu jako nowej Ziemi Obiecanej.
Pejzaż mógł również służyć celom propagandowym, jak w przypadku sztuki totalitarnej, gdzie przedstawiał idylliczną, uporządkowaną wizję państwa, lub wręcz przeciwnie – stać się formą subtelnego oporu, jak w malarstwie polskim okresu zaborów, gdzie krajobraz ojczysty stawał się symbolem utraconej tożsamości narodowej. Także współcześnie, w dobie kryzysu klimatycznego, pejzaż często staje się dokumentem zmian ekologicznych i narzędziem krytyki.
Analizując malarstwo pejzażowe, warto więc pamiętać, że artysta, malując krajobraz, zawsze maluje go z określonej perspektywy, naznaczonej jego osobistą wrażliwością oraz kulturowym i historycznym kontekstem, w którym tworzy.
O technice: Obiekt malarski i przekraczanie granic płótna
Współczesna praktyka artystyczna często zaciera tradycyjne granice między mediami, a dzieło malarskie przestaje być wyłącznie płaską, iluzjonistyczną powierzchnią, stając się złożonym obiektem fizycznym. Takie podejście, którego korzenie sięgają historycznej awangardy, polega na świadomym eksperymentowaniu z podłożem malarskim i integrowaniu z nim materiałów pozamalarskich.
Artysta, rezygnując ze standardowego, prostokątnego płótna na blejtramie, poszukuje najlepszej „platformy”, która byłaby spójna z konceptualnym zamysłem dzieła. Jedną z takich strategii, stosowaną przez Ziemowita Fincka, jest praca na płótnie podklejonym na sztywnej płycie, co zapewnia stabilność i pozwala na bardziej energiczną i fakturową pracę, eliminując sprężystość tradycyjnego krosna.
Kluczowym gestem jest jednak włączenie w strukturę dzieła materiałów obcych, takich jak tekstylia – w tym przypadku sznurków z wielobarwnej wełny. Ten zabieg całkowicie zmienia status obrazu. Rama, tradycyjnie będąca zewnętrznym, oddzielającym elementem, tutaj staje się integralną, organiczną częścią dzieła. Wprowadzenie wełny, materiału miękkiego, ciepłego i silnie związanego z rzemiosłem, folklorem i kulturą etniczną, nadaje obrazowi cech obiektu haptycznego, czyli angażującego nie tylko zmysł wzroku, ale i (przynajmniej w wyobraźni) zmysł dotyku
Dzieło staje się hybrydą obrazu i gobelinu, nowoczesnego malarstwa i pradawnego artefaktu. To świadoma strategia, dzięki której artysta wzbogaca swoje prace o dodatkowe warstwy sensoryczne i symboliczne, udowadniając, że komunikat artystyczny zawarty jest nie tylko w tym, co namalowane, ale również w samej fizycznej budowie dzieła.
O artyście:
Ziemowit Fincek (ur. 1988) – polski artysta wizualny, malarz i rzeźbiarz o rosnącej renomie na rynku sztuki. Absolwent malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu (dyplom w pracowni prof. Piotra Błażejewskiego, 2014), studiował również na prestiżowej Accademia di Belle Arti w Wenecji.
Fincek to artysta niezwykle aktywny na arenie międzynarodowej. Jego prace można było oglądać na wielu krajowych i zagranicznych wystawach, między innymi we Francji, Wlk. Brytanii, Niemczech czy Kanadzie. Udział w kilkunastu rezydencjach artystycznych, m.in. w Kanadzie, Niemczech i Bułgarii, umożliwił mu wymianę doświadczeń z twórcami z całego świata i zaowocował kilkoma ważnymi seriami prac. Dowodem uznania dla jego twórczości jest obecność jego dzieł w kolekcjach kilku instytucji, takich jak Fundacja Neo Rauch w Niemczech, Muzeum Sztuki w bułgarskim Ruse czy D’Arts et de rêves w Kanadzie.
W swojej praktyce artystycznej Fincek jest eksperymentatorem, który z równą swobodą porusza się w obszarze malarstwa i rzeźby. Często tworzy na nieregularnych, własnoręcznie wykonanych podobraziach, a jego proces twórczy ma charakter intuicyjny – prace powstają bez szkiców, materializując wizje z podświadomości.
W jego sztuce wątki osobiste, przybierające formę abstrakcyjnych dzienników, splatają się z uniwersalnymi pytaniami o duchowość, naturę, technologię i politykę. Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień, m.in. Grand Prix Fundacji im. Franciszki Eibisch w Warszawie. Więcej informacji o artyście oraz jej pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
