O obrazie:
W poruszającym cyklu emocji Elizabeth Voryvody, obraz „Spokój” stanowi niezbędną przeciwwagę dla dramaturgii takich obrazów, jak „Ból” czy „Gniewu”. To dzieło jest wizualnym manifestem harmonii i wewnętrznej integracji, stanowiąc artystyczne i, jak sama artystka przyznaje, terapeutyczne podsumowanie jej osobistych doświadczeń.
Na poziomie formalnym jesteśmy świadkami radykalnej zmiany. Chaos i fragmentacja „Bólu” oraz agresywna, totemiczna konfrontacja „Gniewu” ustępują miejsca idealnej, niemal lustrzanej symetrii. Kompozycja jest zorganizowana wokół centralnej, pionowej osi, która dzieli twarz na dwie doskonale równe połowy. Twarz, zbudowana z miękkich, łukowatych i geometrycznych płaszczyzn, z zamkniętymi powiekami i nieruchomymi ustami, emanuje medytacyjną ciszą.
Tę atmosferę potęguje mistrzowsko dobrana paleta barw. Artystka rezygnuje z mroku i ognistych czerwieni na rzecz chłodnych, czystych błękitów, bieli i stalowych szarości. To kolory powietrza, wody i klarowności umysłu. W tym ascetycznym zestawieniu jedynym śladem ciepła są subtelne, niemal niewidoczne tony na policzkach i powiekach, które przypominają, że ten idealny stan nie jest abstrakcją, lecz ma swoje źródło w człowieku.
Voryvoda, wychowana w tradycji malarstwa ikon , w „Spokoju” tworzy współczesną, świecką ikonę. Używając języka modernizmu, bliskiego jej inspiracjom – od Malewicza po Kandinsky’ego – syntetyzuje go z hieratyczną, frontalną kompozycją sztuki sakralnej. Rezultatem jest portret, który przekracza indywidualizm, stając się uniwersalnym symbolem wyciszenia, duchowej równowagi i odnalezienia „drogi powrotnej do siebie”.
O temacie obrazu: portret zdekonstruowany
Portret we współczesnej sztuce dawno przestał być jedynie próbą uchwycenia fizycznego podobieństwa. Dla Elizabeth Voryvody, czerpiącej z dziedzictwa awangardy, portret jest narzędziem do analizy stanów psychicznych. W obrazie „Spokój” artystka idzie o krok dalej, przekształcając wizerunek w uniwersalny symbol.
Twarz traci tu cechy indywidualne, stając się ponadczasową, medytacyjną maską. Absolutna, frontalna symetria, zamknięte oczy i geometryczna stylizacja przywodzą na myśl nie tyle kubistyczny eksperyment, ile raczej esencję klasycznej rzeźby lub – co kluczowe w kontekście biografii artystki – współczesną ikonę.
Malarka, która dorastała u boku ojca malarza ikon, dobrze poznała język sztuki sakralnej, w której frontalizm i symetria służą oddaniu stanu uduchowienia, a nie realizmu. W „Spokoju” artystka syntetyzuje tę duchową tradycję z minimalistycznym językiem modernizmu, tworząc portret nie osoby, lecz idei – archetyp czystej, harmonijnej świadomości.
O technice: farba olejna na płótnie
Farby olejne, używane przez europejskich mistrzów od czasów renesansu, zawdzięczają swoje unikalne właściwości spoiwu, którym jest schnący olej roślinny (najczęściej lniany). W odróżnieniu od farb akrylowych, których spoiwo polimerowe po wyschnięciu może wydawać się nieco matowe i “plastikowe”, olej lniany ma wysoki współczynnik załamania światła, co nadaje zawartym w nim barwnikom wyjątkową głębię, świetlistość i nasycenie. Kolory olejne wydają się “świecić” od wewnątrz.
Kluczowy jest również powolny proces schnięcia (poprzez utlenianie spoiwa, a nie parowanie jak w przypadku akryli). W obrazie „Spokój” artystka wykorzystuje tę właściwość nie do budowania ostrych krawędzi (jak na przykład w „Bólu” czy „Gniewie”), lecz do tworzenia subtelnych, miękkich przejść tonalnych.
Gładkie, łagodne modelowanie form na policzkach i powiekach, gdzie jeden odcień niemal niedostrzegalnie przechodzi w drugi, jest możliwe właśnie dzięki długiemu czasowi, w którym farby pozostają “żywe” i podatne na wzajemne przenikanie się. Ta klasyczna cecha techniki olejnej idealnie współgra z tematem obrazu, pozwalając na oddanie gładkiej, harmonijnej i organicznej formy.
O artystce:
Elizabeth Voryvoda, ukraińska artystka młodego pokolenia (ur. 2000, Dniepr), absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (rocznik 2025) na specjalizacji malarstwo ścienne. Jej droga artystyczna rozpoczęła się w dzieciństwie u boku ojca, malarza ikon, pośród fresków i prac sakralnych. Po ukończeniu z wyróżnieniem Kolegium Sztuki w Dnieprze i rozpoczęciu studiów w Kijowie, jej akademickie podejście do sztuki uległo radykalnej transformacji.
Wybuch wojny w Ukrainie i wymuszona emigracja do Polski stały się katalizatorem do poszukiwania nowego, brutalnie szczerego języka artystycznego. W nagrodzonej pracy dyplomowej na warszawskiej ASP, artystka przedstawiła awangardowy cykl ośmiu portretów badających kluczowe ludzkie emocje (ból, strach, nadzieja) oraz dopełniającą go mozaikę ceramiczną, która stała się dla niej metaforą siły i integracji mimo wewnętrznych pęknięć. W swojej twórczości świadomie nawiązuje do dziedzictwa awangardy (m.in. Malewicza, Kandinsky’ego, Picassa, Kantora), wierząc, że “prawdziwe malarstwo rodzi się z prawdy – z przeżytego doświadczenia. Więcej o artystce przeczytasz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
