O obrazie:
Grafika „Korzenie” Karola Lewalskiego to przejmująca opowieść o tożsamości, opowiedziana językiem światła i cienia. Centralną postacią jest czarnoskóra kobieta, której sylwetka – uchwycona w rzadkim, tylno-profilowym ujęciu – staje się monumentalnym symbolem trwania. Gest dłoni obejmujących kark sugeruje zarówno introspekcję, jak i niesioną przez pokolenia dumę. To nie jest zwykły portret; to próba wizualizacji tytułowych „korzeni”, które artysta odnajduje w etnicznym detalu: ciężkich koralach spływających po plecach czy charakterystycznej fakturze włosów, oddanej z niezwykłą precyzją linorytniczego dłuta.
Tło pracy, pulsujące gorącymi żółcieniami i czerwieniami, przywołuje na myśl wyobrażenie afrykańskiego słońca – wschodu lub zachodu, który jest jednocześnie końcem i początkiem cyklu. W tę metafizyczną przestrzeń Lewalski wplata jaszczurki. Nie są one tu przypadkowym elementem zdobniczym, lecz dopełnieniem biologicznego rytmu. Rozrzucone po kompozycji, łączą postać kobiety z ziemią i naturą przodków, podkreślając, że ludzkie „korzenie” są nierozerwalnie splecione z biosferą. Artysta, wykorzystując trudną i rygorystyczną technikę linorytu traconego, tworzy dzieło o niezwykłej sile wyrazu – surowe w formie, a jednocześnie nasycone duchowością i nostalgią za krainą początków.
O temacie: Portret etniczny i poszukiwanie tożsamości
Portret etniczny to szczególna odmiana gatunku, która wykracza poza ramy fizjonomii czy psychologii jednostki, stając się reprezentacją kultury, pochodzenia i zbiorowej pamięci. Historycznie portretowanie osób o egzotycznej urodzie często oscylowało wokół orientalizmu, jednak w sztuce współczesnej temat ten służy dekolonizacji spojrzenia i celebracji dziedzictwa. W pracy „Korzenie” mamy do czynienia z ujęciem „tylno-profilowym” (profil perdu), które dodaje postaci tajemniczości i skupia uwagę widza na gestach oraz atrybutach, takich jak ciężkie korale czy splecione dłonie.
Gatunek ten pełni dziś często rolę pomostu między historią a teraźniejszością. Przedstawienie kobiety o wyraźnych cechach afrykańskich w tak intymnym, a jednocześnie dumnym geście, staje się wizualnym traktatem o przynależności. Portret przestaje być tylko zapisem wyglądu, a staje się badaniem „korzeni” – niewidzialnych więzi łączących współczesnego człowieka z krainą przodków, symbolizowaną przez światło i faunę.
Opis techniki – linoryt tracony barwny
Barwny linoryt tracony to jedna z najbardziej wymagających technik druku wypukłego. Jej istotą jest wykorzystanie tylko jednej matrycy (płyty specjalnego, artystycznego linoleum) do wykonania całej wielobarwnej odbitki. Artysta po odbiciu pierwszego, najjaśniejszego koloru, wycina na tej samej płycie kolejne partie materiału i drukuje następne, coraz ciemniejsze koloy. Proces ten powtarza się aż do ostatniej, najciemniejszej barwy. Ponieważ matryca jest stopniowo niszczona (wycinana), nie ma możliwości wykonania dodruków, lub wniesienia korekty do porpzedniej warstwy – nakład jest zamknięty i unikatowy od momentu powstania.
Jako technika druku wypukłego, linoryt charakteryzuje się tym, że farba zostaje przeniesiona na papier z wystających części formy. Wymaga to od artysty precyzyjnego planowania „odwróconego” obrazu i przewidywania, jak kolejne warstwy koloru będą na siebie nachodzić. Efektem jest specyficzna, bogata struktura i niemal rzeźbiarski charakter linii, które w barwnym linorycie traconym zyskują dodatkową głębię dzięki nakładaniu się na siebie kolejnych warstw pigmentu.
O artyście:
Karol Lewalski ukończył w 2013 roku gdańską Akademię Sztuk Pięknych, a 30 września 2019 roku obronił pracę doktorską w dziedzinie sztuk plastycznych „Porządek w chaosie” i uzyskał tytuł doktora. Jest wykładowcą akademickim i asystentem profesora Waldemara Marszałka w Pracowni Podstaw Grafiki Artystycznej ASP w Gdańsku.
Laureat Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia artystyczne. Zdobył też wiele nagród i wyróżnień w konkursach krajowych i zagranicznych, m.in. Biennale Grafiki Studenckiej w Poznaniu, Pomorska Grafika roku 2012 i 2013, konkurs na plakat wizerunkowy Instytutu Polskiego w Wiedniu, Najlepsze Dyplomy 2013. Jego prace można było oglądać podczas 10 wystaw indywidualnych oraz 42 zbiorowych, w tym 12 wystaw pokonkursowych.
Artysta specjalizuje się w technice linorytu. Jest technika graficzna druku wypukłego, stosowana mniej więcej od końca XIX wieku. Mogłoby się wydawać, iż warsztatowa strona linorytu jest bardzo prosta – to jak odbijanie wielkiej pieczątki. Na matrycę nakładamy farbę i przyciskamy do papieru, ale pomiędzy papier a matrycę wchodzi milion różnych czynników, co daje prawie nieograniczone możliwości twórcze. Linoryt jest więc techniką niebanalną, złożoną i niejednorodną, w której ciągle jest wiele do odkrycia.
W swoich grafikach Lewalski stawia na eksperyment ze szczyptą przypadku. Ponieważ proces koncepcyjny i warsztatowy w tej technice jest długi i czasochłonny, często zdarza mu się w połowie pracy nad daną odbitką zmienić zdanie i odwrócić założenie projektu o 180 stopni. Bardzo szybko nudzi się danym narzędziem, sposobem cięcia czy kolorem, przez co każda z jego prac jest inna. Każda odbitka danego linorytu jest odbijana w różnych kolorach, zestawieniach czy nasileniach, a wszystko po to, aby znaleźć „tę jedyną”. Pełny biogram artysty, oraz wszystkie jego prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.