O obrazie: Czułość w cudzysłowie
Grafika „Strażnik (Bambi)” to mistrzowskie splecenie dwóch odległych światów: surowej rzeczywistości nocnej pracy i eterycznej krainy dziecięcej wyobraźni. Karol Lewalski ustawia nas w pozycji obserwatora – pasażera samochodu, który zatrzymał się na nocnej stacji benzynowej. Podczas gdy w kabinie trwa cichy, bezpieczny sen dziecka, za szybą rozgrywa się scena o niemal mistycznym charakterze, gdzie prozaiczna chwila przerwy techników pogotowia drogowego zostaje podniesiona do rangi onirycznego spotkania.
Techniczne wozy służb autostradowych, pomalowane w charakterystyczne, żółto-czarne szachownice, stają się tu postumentami dla „strażnika” wyjętego prosto z dziecięcej bajki. Złoty jelonek stojący na maskach pojazdów technicznych to wizualny oksymoron – symbol kruchości umieszczony na fundamencie technicznej niezawodności. Lewalski sugeruje fascynujący styk: to technicy czuwający nad bezpieczeństwem dróg spotykają się z opiekuńczym duchem Bambiego, którego sen śpiącego dziecka „wydelegował”, by pilnował tych, którzy w pocie czoła pilnują nas.
Charakterystycznym dopełnieniem całości są rozrzucone w kompozycji świetliste „intruzje” – żółte plamy światła, które jak autorski znak wodny przypominają o niepodrabialnym stylu artysty, dodając tej nocnej odysei blasku kamieni szlachetnych.
O temacie: Wariacja na temat klasycznej sceny rodzajowej
Scena rodzajowa to gatunek malarstwa i grafiki, którego istotą jest przedstawianie epizodów z życia codziennego, zwyczajów oraz pracy zwykłych ludzi. Historycznie wywodząca się z malarstwa niderlandzkiego, scena rodzajowa pełniła rolę kroniki obyczajowej, często nasyconej ukrytym moralizatorstwem lub anegdotą. W klasycznym ujęciu kluczowe było osadzenie postaci w konkretnym, rozpoznawalnym kontekście społecznym i przestrzennym, co pozwalało widzowi utożsamić się z przedstawioną sytuacją.
Współczesna reinterpretacja tego gatunku, spotykana często w twórczości Karola Lewalskiego, przenosi prozaiczne wydarzenia w obszar oniryzmu i surrealizmu. Artysta rezygnuje z dokumentalnej dosłowności na rzecz budowania wielowarstwowych metafor. Scena na nocnej stacji benzynowej – współczesnym „nie-miejscu” (non-lieu) – staje się tłem dla zderzenia racjonalnego świata techniki z irracjonalną krainą snu. Tradycyjny motyw rodzajowy zostaje tu nasycony elementami, które do niego nie przynależą, tworząc pomost między rzeczywistością a podświadomością, gdzie postać zwierzęca z bajki przejmuje rolę strażnika ludzkiego bezpieczeństwa.
Opis techniki – linoryt tracony barwny
Technika linorytu barwnego traconego, znana w literaturze fachowej również jako metoda „na płytę traconą” lub suicide print, stanowi jedno z największych wyzwań w obszarze druku wypukłego. Jej specyfika opiera się na rygorystycznym procesie tworzenia wielobarwnej grafiki przy użyciu tylko jednej matrycy z płyty linoleum. W odróżnieniu od klasycznych metod wielopłytowych, tutaj artysta stopniowo niszczy matrycę w trakcie postępu prac. Każda kolejna warstwa koloru wymaga fizycznego usunięcia kolejnych fragmentów z tej samej płyty, co sprawia, że proces jest całkowicie nieodwracalny, a błędy popełnione na wczesnym etapie są niemożliwe do skorygowania.
Praca w tej technice wymaga od grafika niezwykłej dyscypliny i umiejętności precyzyjnego planowania warstw, zazwyczaj postępując od barw najjaśniejszych ku najciemniejszym. Artysta najpierw wycina te miejsca, które mają zachować kolor papieru, i wykonuje pierwszy druk na całej planowanej edycji. Następnie z tej samej matrycy usuwa te partie, które mają pozostać w kolorze pierwszej farby, i nakłada kolejny odcień. Ten cykl powtarza się wielokrotnie, aż do uzyskania finalnego efektu. Dzięki wykorzystaniu jednej matrycy technika ta gwarantuje idealne pasowanie kolorów, jednak jej bezwzględność polega na tym, że po zakończeniu procesu matryca jest tak zdewastowana, iż wykonanie jakichkolwiek identycznych dodruków staje się fizycznie niemożliwe.
Zastosowanie gęstych farb drukarskich o wysokim nasyceniu pigmentem pozwala na uzyskanie w tej metodzie efektów bliskich malarstwu olejnemu, przy jednoczesnym zachowaniu graficznej ostrości krawędzi. Widoczna tekstura cięć dłuta dodaje każdej odbitce unikatowej optycznej wibracji, która w połączeniu z warstwowym nakładaniem koloru buduje niespotykaną głębię i haptyczność dzieła. Dla kolekcjonera wybór tej techniki jest gwarancją krótkiej, zamkniętej serii i bezpośredniego, fizycznego zaangażowania artysty w każdą warstwę odbitki.
O artyście:
Karol Lewalski ukończył w 2013 roku gdańską Akademię Sztuk Pięknych, a 30 września 2019 roku obronił pracę doktorską w dziedzinie sztuk plastycznych „Porządek w chaosie” i uzyskał tytuł doktora. Jest wykładowcą akademickim i asystentem profesora Waldemara Marszałka w Pracowni Podstaw Grafiki Artystycznej ASP w Gdańsku.
Laureat Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia artystyczne. Zdobył też wiele nagród i wyróżnień w konkursach krajowych i zagranicznych, m.in. Biennale Grafiki Studenckiej w Poznaniu, Pomorska Grafika roku 2012 i 2013, konkurs na plakat wizerunkowy Instytutu Polskiego w Wiedniu, Najlepsze Dyplomy 2013. Jego prace można było oglądać podczas 10 wystaw indywidualnych oraz 42 zbiorowych, w tym 12 wystaw pokonkursowych.
Artysta specjalizuje się w technice linorytu. Jest technika graficzna druku wypukłego, stosowana mniej więcej od końca XIX wieku. Mogłoby się wydawać, iż warsztatowa strona linorytu jest bardzo prosta – to jak odbijanie wielkiej pieczątki. Na matrycę nakładamy farbę i przyciskamy do papieru, ale pomiędzy papier a matrycę wchodzi milion różnych czynników, co daje prawie nieograniczone możliwości twórcze. Linoryt jest więc techniką niebanalną, złożoną i niejednorodną, w której ciągle jest wiele do odkrycia.
W swoich grafikach Lewalski stawia na eksperyment ze szczyptą przypadku. Ponieważ proces koncepcyjny i warsztatowy w tej technice jest długi i czasochłonny, często zdarza mu się w połowie pracy nad daną odbitką zmienić zdanie i odwrócić założenie projektu o 180 stopni. Bardzo szybko nudzi się danym narzędziem, sposobem cięcia czy kolorem, przez co każda z jego prac jest inna. Każda odbitka danego linorytu jest odbijana w różnych kolorach, zestawieniach czy nasileniach, a wszystko po to, aby znaleźć „tę jedyną”. Pełny biogram artysty, oraz wszystkie jego prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
