O obrazie:
„O Judycie bez Holofernesa” to dzieło , w którym Maciej Maria Wichnowski dokonuje przewrotnej reinterpretacji starotestamentowego mitu archetypu. Artysta wykonuje tu gest radykalny: nie tylko usuwa z kompozycji postać antagonisty, na co wskazuje sam tytuł, ale idzie o krok dalej w sferę egzystencjalnego paradoksu. Przy bliższej analizie dostrzegamy, że bohaterka nie trzyma w dłoniach trofeum w postaci głowy wodza, lecz… własną głowę. Ten surrealistyczny zabieg „odwrócenia” powoduje, że obraz przestaje być opowieścią o zwycięstwie nad wrogiem, a staje się intymnym traktatem o nieuniknioności losu i ostatecznej ofierze z własnej tożsamości.
Judyta Wichnowskiego to postać, która mierzy się z własną dekapitacją „bez ronienia łez”, co nadaje dziełu wymiar stoickiej medytacji nad przeznaczeniem. Technika solaryzacji, wydobywająca twarz Judyty z nasyconej czerwieni poprzez silne akcenty prześwietlonych żółcieni, potęguje wrażenie transcendencji. Artysta, łącząc szlachetność oleju z surowością farby ftalowej, buduje obraz, który jest jednocześnie nowoczesny w formie i klasyczny w swoim tragicznym ciężarze. To malarstwo, które zamiast dokumentować historię, stawia widza przed pytaniem o fundamenty ludzkiej natury i granice osobistej wolności w trybach nieuchronnego przeznaczenia.
O temacie obrazu: Portret
Portret to jeden z najstarszych i najczęściej spotykanych gatunków malarskich, którego istotą jest przedstawienie konkretnej osoby (lub osób, w przypadku portretu zbiorowego) z dążeniem do oddania jej fizycznego podobieństwa oraz – co kluczowe w sztuce nowożytnej i współczesnej – głębi psychologicznej. Historycznie portret pełnił bardzo różne funkcje: reprezentacyjne, polityczne, gloryfikacyjne czy upamiętniające. Z punktu widzenia sposobu przedstawiania modela, na przestrzeni dziejów gatunek ten ewoluował od sztywnych ujęć hieratycznych w starożytności, poprzez humanistyczną analizę jednostki w renesansie, aż po całkowitą dekonstrukcję wizerunku w portretach abstrakcyjnych czy kubistycznych.
Po koniec XIX w. pozycji tego gatunku mocno zagroziło pojawienie się nowych mediów: filmu, a przede wszystkim fotografii. Malarstwo portretowe jednak przetrwało i nadal jest tematem chętnie podejmowanym przez współczesnych twórców, stając się autonomicznym polem badawczym. Artysta dzisiaj nie tyle wiernie kopiuje postać modela, co dokonuje jej syntezy, przekształcając wizerunek człowieka w traktat o emocjach, przeznaczeniu i stanach granicznych.
Ciekawostka o temacie obrazu: Motyw Judyty i Holofernesa pochodzi z Księgi Judyty i dotyczy wydarzeń mających miejsce za czasów Nabuchodonozora. Wojska asyryjskie oblegały miasto Betulia w Galilei. Judyta, wdowa po Manassecie, pozorując zdradę, udała się do obozu wrogiego wodza Holofernesa. Podczas uczty, korzystając z upojenia mężczyzny ucięła mu mieczem głowę, którą zawieszono na murach miasta. Śmierć wodza spowodowała odwrót wojsk asyryjskich. Jest to jeden z najpopularniejszych motywów w dziejach sztuki, podejmowanym przez takich mistrzów jak Caravaggio czy Artemisia Gentileschi. Współcześnie temat ten wciąż intryguje twórców – w Galerii Wiele Sztuki reinterpretuje go m.in. Mateusz Drozdowski. U Wichnowskiego motyw ten zostaje jednak poddany radykalnej redefinicji, stając się studium nad relacją człowieka z samym sobą.
O technice: Technika mieszana – olej i ftal na płótnie
Farba olejna to klasyczne, tradycyjne medium malarskie składające się z substancji barwiącej (pigmentów, barwników) oraz spoiwa w postaci schnącego oleju roślinnego, najczęściej lnianego, makowego lub orzechowego. Jej cechą charakterystyczną jest relatywnie długi czas schnięcia, co pozwala na precyzyjne mieszanie i nakładanie na siebie różnych barw i budowanie głębi poprzez laserunki. Farba ftalowa (alkidowa) natomiast bazuje na żywicach syntetycznych; charakteryzuje się dużą twardością powłoki, krótkim czasem schnięcia oraz specyficznym, emaliowym połyskiem. Artyści decydują się na technikę mieszaną łączącą te dwa media, aby wykorzystać ich skrajnie odmienne właściwości optyczne i fizyczne – zestawienie matowego oleju z technicznym połyskiem ftalu pozwala na budowanie unikatowych kontrastów fakturowych.
Sam proces powstawania obrazu jest kilkuetapowy: po naciągnięciu płótna na drewnianą ramę (krosno) należy je starannie zagruntować. Najpopularniejszy jest gotowy produkt akrylowy, składa się z dyspersji akrylowej, wody, bieli tytanowej i wypełniaczy. Jest elastyczny, szybko schnie i jest uniwersalny. Grunt ma za zadanie zmniejszyć chłonność podłoża, wyrównać je, zapewnić dobrą przyczepność dla farb oraz zabezpieczyć podobrazie przed niszczącym działaniem spoiw. Po całkowitym wyschnięciu gotowe dzieło pokrywa się werniksem – przezroczystą powłoką żywiczną. Werniks pełni ważną rolę ochronną: zabezpiecza malaturę przed drobnymi zarysowaniami, wilgocią, kurzem i promieniowaniem UV, a jednocześnie ujednolica stopień połysku powierzchni i wydobywa nasycenie kolorów.
O artyście:
Maciej Maria Wichnowski to jeden z najciekawszych polskich malarzy młodego pokolenia. Absolwent ASP w Gdańsku (znakomite pracownie prof. Macieja Świeszewskiego i prof. Krzysztofa Gliszczyńskiego). Doświadczenie warsztatowe zdobywał również jako asystent Marka Okrassy oraz malarz-animator przy światowych produkcjach filmowych „Chłopi” i „Timeless Chopin” (Breakthru Films).
W swojej twórczości stosuje strategię subwersywnej reinterpretacji – celowo podważa i przekształca znaczenia dzieł wielkich mistrzów (m.in. Goyi), aby nadać im współczesny, często krytyczny sens. Kluczowym narzędziem jego sztuki jest też rewersja kolorystyczna (odwrócenie barw), która służy do stawiania pytań ontologicznych o naturę bytu i strukturę rzeczywistości. Poprzez swoje malarstwo Wichnowski monitoruje współczesne rozumienie klasycznych symboli, zmuszając widza do zakwestionowania przyzwyczajeń percepcyjnych i odkrywania nowych warstw prawdy ukrytych pod powierzchnią obrazu. Więcej o artyście przeczytasz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
