O obrazie:
Obraz „Baba z cyckami” Macieja Marii Wichnowskiego, mimo swego pozornie rubasznego tytułu, jest dziełem o wysokim rygorze koncepcyjnym. Stanowi też ważny punkt w jego twórczości, ponieważ jest „protoplastką” całej serii „Solaryzacje”, w której Wichnowski dokonuje malarskiej transpozycji efektu znanego z fotografii awangardowej Man Raya.
Artysta podejmuje w nim ryzykowną grę z najpopularniejszym motywem w historii sztuki – aktem kobiecym – traktując go nie jako cel sam w sobie, lecz jako poligon doświadczalny dla formy i światła. Kluczem do interpretacji tego płótna jest specyficzne odwrócenie tradycyjnego światłocienia. Malarz sam definiuje ten zabieg jako przeciwieństwo tenebryzmu (z wł. tenebroso – mroczny), czyli stylu malarskiego spopularyzowanego przez Caravaggia, polegającego na wydobywaniu postaci z głębokiego cienia poprzez gwałtowny strumień światła. U Wichnowskiego proces ten przebiega odwrotnie – ciało nie jest oświetlone z zewnątrz, lecz zdaje się płonąć własnym blaskiem, niczym w podwójnym negatywie fotograficznym. Ta „solaryzacyjna” aura nadaje postaci charakter niematerialny, przesuwając ciężar odbioru z biologicznego konkretu w stronę sfery duchowości i oniryzmu.
Formalnie obraz zachwyca zróżnicowaną fakturą: gładkie, niemal emaliowe partie ciała kontrastują z chropowatym, gęstym tłem, co nadaje pracy silną fizyczną prezencję. „Baba z cyckami” jest manifestem malarstwa, które choć wyrasta z przekory i humoru, ostatecznie dąży do uchwycenia nierzeczywistości i transcendencji ukrytej w klasycznej formie aktu. To świadoma lekcja historii sztuki, w której tradycja oleju spotyka się z nowoczesnym eksperymentem wizualnym.
O temacie obrazu: Akt
W malarstwie europejskim akt kobiecy (fr. nu) stanowi jeden z najbardziej trwałych i wielowarstwowych tematów malarskich, pełniąc rolę probierza umiejętności warsztatowych oraz estetycznych kanonów epoki. Od antycznych rzeźb personifikujących ideały harmonii, przez renesansowe akty o charakterze mitologicznym, aż po XIX-wieczne dzieła zrywające z idealizacją, temat ten ewoluował od sfery sacrum do głębokiego realizmu i psychologizmu.
Współcześnie akt przestał być jedynie studium proporcji czy symbolem piękna, stając się często pretekstem do analizy samej materii malarskiej lub narzędziem krytyki kulturowej. Malarze współcześni wykorzystują ludzkie ciało jako uniwersalny język formy, dekonstruując jego wygląd poprzez światło, kolor czy nietypowe ujęcia kompozycyjne. Gatunek ten w dobie cyfrowej rewolucji wizualnej często powraca do swoich korzeni, poszukując autentyczności i duchowego wymiaru cielesności, co czyni go wciąż aktualnym polem artystycznej wypowiedzi.
O technice: Olej na płótnie
Malarstwo olejne to sztuka tworzenia obrazów przy pomocy farb będących mieszaniną różnych substancji barwiących (pigmentów, barwników) ze schnącymi olejami roślinnymi: lnianym, orzechowym lub makowym. W Europie początkiem dominacji tej techniki malarskiej jest wiek XV. Uważa się że wynalazcą, a przynajmniej najbardziej znanym propagatorem malarstwa olejnego był niderlandzki artysta Jan van Eyck (1390–1441), który uchodzi również za twórcę nowożytnego malarstwa portretowego i prekursora wczesnego renesansu. Van Eyck potrafił skutecznie wykorzystać właściwości farb olejnych, takie jak rozpiętość i bogactwo uzyskiwanych kolorów czy też możliwość dokładnego oddania drobnych, delikatnych szczegółów kompozycji.
Właściwości farb olejnych pozwalają na stosowanie różnych technik nakładania farby, na przykład bardzo cienkimi warstwami (tzw. laserunki), lekko rozprowadzając farbę na poprzedniej, już wyschniętej warstwie. W ten sposób, przez nadbudowanie złożonych, rozświetlonych warstw przejrzystego koloru uzyskuje się bardzo subtelne fakturalne i kolorystyczne efekty. Można też kłaść farbę techniką impasto, czyli grubymi warstwami, zachowującymi wyraźne ślady pędzla czy szpachli. Nakładając impast na powierzchni płótna uzyskuje się wypukłą, rzeźbioną powierzchnię mocno akcentującą efekty świetlne. Jednym z wielkich malarzy, stosujących szczególnie bogate impasty był Rembrandt van Rijn.
Pomimo pojawienia się w XX w. zupełnie nowych, syntetycznych farb akrylowych, obrazy olejne do tej pory są uważane za kwintesencję sztuki malarskiej w najbardziej klasycznym jej wydaniu. Obrazy wykonane olejem na płótnie są niezwykle trwałe, oraz wyróżniają się swoimi wartościami kolorystycznymi, które zachowują przez długie lata. Nasycone świetlistymi barwami, przyciągają uwagę i tworzą niepowtarzalne efekty wizualne. Gotowe obrazy olejne zazwyczaj pokrywa się werniksem w celu podbicia kolorów, nadać całości połysku i ochronić powierzchnię płótna przed kurzem, zarysowaniami czy wpływem światła.
O artyście:
Maciej Maria Wichnowski to jeden z najciekawszych polskich malarzy młodego pokolenia. Absolwent ASP w Gdańsku (znakomite pracownie prof. Macieja Świeszewskiego i prof. Krzysztofa Gliszczyńskiego). Doświadczenie warsztatowe zdobywał również jako asystent Marka Okrassy oraz malarz-animator przy światowych produkcjach filmowych „Chłopi” i „Timeless Chopin” (Breakthru Films).
W swojej twórczości stosuje strategię subwersywnej reinterpretacji – celowo podważa i przekształca znaczenia dzieł wielkich mistrzów (m.in. Goyi), aby nadać im współczesny, często krytyczny sens. Kluczowym narzędziem jego sztuki jest też rewersja kolorystyczna (odwrócenie barw), która służy do stawiania pytań ontologicznych o naturę bytu i strukturę rzeczywistości. Poprzez swoje malarstwo Wichnowski monitoruje współczesne rozumienie klasycznych symboli, zmuszając widza do zakwestionowania przyzwyczajeń percepcyjnych i odkrywania nowych warstw prawdy ukrytych pod powierzchnią obrazu. Więcej o artyście przeczytasz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
