O obrazie:
„Niebieskie bajdurzenie III” Daniela Gromackiego wpisuje się w charakterystyczny dla tego artysty nurt kontemplacyjnego malarstwa krajobrazowego, mocno zakorzenionego w pejzażu podlaskiej wsi. Obraz przedstawia pejzaż nocny (inaczej nokturn) – wiejską scenę spowitą nocną ciszą, nad którą dominują sylwety dawnej architektury oraz wieże cerkwi. Artysta nie dąży do skrupulatnego inwentaryzowania szczegółów, lecz skupia się na budowaniu nostalgicznego nastroju. Z kompozycji emanuje poruszający spokój i liryzm, osiągnięty poprzez harmonię barwną i syntezę przedstawionych form.
Struktura formalna dzieła opiera się na zdecydowanym gesty malarskim i dojrzałym operowaniu materią. Gromacki stosuje charakterystyczne dla siebie grube, mięsiste nakładanie farby – technikę impasto (z włoskiego: ciasto, masa), nakładaną zarówno pędzlem, jak i szpachlą malarską. Taki zabieg sprawia, że powierzchnia obrazu zyskuje trójwymiarową, wręcz rzeźbiarską strukturę, która wchodzi w dynamiczną grę ze światłem padającym na płótno. Wyraźnie widoczny dukt pędzla przydaje kompozycji ekspresji, tworząc zderzenie między surowością faktury a delikatnością nastroju.
W warstwie narracyjnej obraz staje się opowieścią o trwaniu i pamięci miejsca. Obecność na pierwszym planie sylwetki ludzkiej (matka z dzieckiem na ręku) osadza przestrzeń w wymiarze bliskim, domowym, tworząc kameralny mikroświat osłonięty przed nadchodzącym zgiełkiem współczesności. Gromacki po raz kolejny udowadnia, że potrafi przełożyć lokalny motyw na uniwersalny język malarski, oferując widzowi dzieło o głębokich walorach estetycznych, stanowiące godną uwagi propozycję dla kolekcjonerów ceniących autentyczność i wysoką kulturę malarską.
O temacie: nocny pejzaż wiejski
Nokturn jako pejzaż nocny to nie tylko malarskie studium światła, ale też unikalny dokument etnograficzny. W polskiej tradycji historycznej ugruntował się on w XIX i na początku XX wieku m.in. dzięki Józefowi Chełmońskiemu czy Stanisławowi Masłowskiemu, którzy uwieczniali nastrojową, wyciszoną prowincję.
Współcześnie ten motyw zyskuje szczególne znaczenie w odniesieniu do terenów Polski wschodniej, takich jak Podlasie czy Polesie. Prace dokumentujące tamtejszą noc rejestrują powoli odchodzący świat tradycyjnej wsi – jej architekturę zatopioną w mroku, bezkresne polne drogi i rytm życia wyznaczany naturalnym cyklem przyrody. Obrazy te stają się świadectwem dawnych obyczajów i codzienności, w której noc niosła za sobą głęboką, metafizyczną ciszę oraz czas zasłużonego odpoczynku.
Patrząc na taki pejzaż, widz doświadcza nostalgii za utraconym spokojem oraz intymnego kontaktu z czystą, pierwotną naturą. Jednak współczesny nokturn z tych regionów niesie też dramatyczne przesłanie ekologiczne i kulturowe. Pokazuje on proces degradacji naturalnej ciemności przez wszechobecne zanieczyszczenie światłem.
Tradycyjny krajobraz kulturowy Podlasia i Polesia, dawniej rozświetlany jedynie blaskiem księżyca i gwiazd, dziś bezpowrotnie drży pod wpływem agresywnej, sztucznej iluminacji przydrożnych latarni, neonów czy reflektorów. Współczesny pejzaż nocny z tych obszarów staje się więc malarskim zapisem walki o ocalenie resztek „ekologii nocy” i ginącego dziedzictwa kulturowego polskiej wsi.
O technice: olej na płótnie
Zanim narodziło się nowożytne malarstwo olejne, europejscy artyści tworzyli obrazy głównie w technice tempery jajowej, nanosząc farby na starannie przygotowane drewniane deski. Technika ta miała jednak spore ograniczenia: tempera schła niemal natychmiast, uniemożliwiając korekty, a ciężkie deski były nieporęczne i podatne na pękanie i paczenie się pod wpływem wilgoci. Rozpropagowanie w XV wieku farb olejnych (powstałych w wyniku utarcia substancji barwiących z roślinnym olejem schnącym) oraz elastycznego płótna zrewolucjonizowało proces twórczy. Malarze zyskali czas na eksperymenty kompozycyjne oraz możliwość swobodnego zwijania i transportowania wielkich płócien.
Farba olejna schnie bardzo wolno w procesie polimeryzacji i utleniania, co umożliwia spokojną, długą pracę nad detalem i stosowanie różnych technik nakładania farby na płótno. Farba ta wykazuje też unikalne właściwości optyczne, a wysoki współczynnik załamania światła nadaje barwom głębię, nasycenie i charakterystyczną świetlistość. Gotowy obraz po całkowitym wyschnięciu pokrywa się specjalnym bezbarwnym lakierem – werniksem. Pełni on funkcję ochronną przed drobnymi mechanicznymi uszkodzeniami, wilgocią i promieniami UV, a zarazem scala optycznie kompozycję i pogłębia tonację barwną.
Mimo rozwoju nowoczesnych mediów, technika ta do dziś jest uznawana przez historyków sztuki i kolekcjonerów za najbardziej klasyczną, prestiżową i najważniejszą w hierarchii artystycznej, stanowiąc synonim arcydzieła malarskiego.
O artyście:
Daniel Gromacki urodził się w 1981 roku w Hajnówce, gdzie w otoczeniu Puszczy Białowieskiej spędził swoje najmłodsze lata. Ukończył Wydział Artystyczny i Wydział Humanistyczny UMSC w Lublinie oraz Lubelską Szkołę Sztuki i Projektowania na kierunku Techniki Malarskie i Pozłotnicze. Bierze udział w licznych wystawach i plenerach malarskich. Zajmuje się również pracą pedagogiczną.
Największą twórczą fascynacją Daniela Gromackiego jest pejzaż ukochanego Podlasia. W jego obrazach dominują zwłaszcza dwa motywy: zanikająca, unikatowa drewniana architektura małych, podlaskich wsi oraz krajobrazy samej Puszczy Białowieskiej. Od 2020 roku pracuje nad cyklem obrazów poświęconych rzekom Podlasia – maluje niewielkie, nikomu nie znane strugi i potoki, wijące się przez bagniska, jeszcze gdzieniegdzie dziewicze ostępy leśne, łąki i mokradła.
Atutem malarstwa artysty jest doskonałe, bardzo wrażliwe dobieranie barw tworzących zadziwiający świat widziany oczami świetnego kolorysty, oraz kapitalne operowanie techniką impasto – kładzenia gęstych, budujących grubą, wyraźną fakturę obrazu kolejnych warstw olejnej farby.
Natura w jego pracach przenika się ze światem fantazji, tworząc niepowtarzalne malarskie widowiska, a tym samym stwarzając u odbiorcy przestrzeń na odczucia i refleksje. Malarz pracuje bardzo ekspresyjnie, z pełnym wewnętrznym zaangażowaniem i poświęceniem. Zawsze maluje z natury. Pełny biogram artysty oraz wszystkie jego obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.