O obrazie:
Obraz przedstawia krajobraz morski (morskie krajobrazy nazywamy też marinami) o wysublimowanej gamie barwnej, oddającej zauważony i uchwycony moment ze zmiennego charakteru morza. Widzimy fragment bałtyckiej plaży, jeszcze pustej przed sezonem: żółty piach, przybrzeżne fale i dalej rozległą, morską przestrzeń ciągnącą się aż po linię horyzontu, dzielącą obraz na dwie, prawie równe części.
Obraz, choć inspirowany prawdziwym widokiem, nie przedstawia rzeczywistości w sposób realistyczny. Artystka poprzez nieco kubistyczną deformację form i swobodne operowanie kolorem tworzy subiektywny, emocjonalny obraz morza. Przez to dzieło balansuje na granicy między figuratywnością a abstrakcją. Choć możemy rozpoznać charakterystyczne elementy morskiego pejzażu (fale, morze, horyzont, niebo z chmurami), to ich przedstawienie jest mocno uproszczone i zgeometryzowane.
Dominującą cechą obrazu jest wyraźne poczucie ruchu i dynamiki. Obraz został namalowany w technice alla prima, czyli bez wstępnego szkicu i przygotowania podmalówki (patrz szersze wyjaśnienie poniżej); stąd na płótnie widoczne są szerokie pociągnięcia pędzla oraz charakterystyczna faktura.
Kompozycja jest zdominowana przez szerokie, poziome pasy, które symbolizują i podkreślają rozległość morskiej przestrzeni. Sposób, w jaki światło pada na powierzchnię obrazu, nawiązuje do malarstwa impresjonistycznego i tworzy wrażenie migotania i zmienności. Z kolei kontrast pomiędzy jasnymi i ciemnymi partiami obrazu podkreśla trójwymiarowość przedstawionych form i dodaje im głębi.
Obraz “Morze” to przede wszystkim wyraz emocji i subiektywnych przeżyć artysty. Można odnieść wrażenie, że artystka chciała uchwycić nie tyle konkretny moment czy miejsce, co przekazać bardziej uniwersalne doświadczenie związane z kontemplacją natury i jej nieokiełznanej siły.
O temacie obrazu: pejzaż marynistyczny (marina)
Malarstwo marynistyczne to taki rodzaj malarstwa krajobrazowego, który przedstawia pejzaż morski (inaczej zwany mariną) z wszystkimi elementami dla niego charakterystycznymi: łodziami, statkami, okrętami, widokiem portu, stoczni, plażą czy fragmentem wybrzeża.
Często (zwłaszcza w dawniejszych okresach) pejzaże morskie były tłem dla przedstawień scen religijnych lub batalistycznych dziejących się na wybrzeżu. Mariny przedstawiały też słynne bitwy morskie. Malarstwo marynistyczne wchodzi w skład szerszej dziedziny sztuki zwanej marynistyką – zalicza się do niej każdy rodzaj twórczości (np. literatura, muzyka czy rzeźba), której głównym motywem przewodnim jest morze.
Marynistyka stała się szczególnie popularna w Europie w dobie odkryć geograficznych i podbojów nowych lądów. W XVII i XVIII wieku w krajach związanych z morzem, o bogatych tradycjach żeglarskich tworzyli tacy słynni malarze maryniści jak Iwan Ajwazowski (Rosja), William Turner (Anglia), Claude Lorrain (Francja) czy Giovanni Antonio Canal (Włochy). Ze względu na możliwości malarskiego eksperymentowania z ciągle zmieniającą się wzajemną grą światła i wody krajobraz morski odegrał też bardzo ważną rolę w impresjonizmie i postimpresjonizmie.
W Polsce, ze względu na uwarunkowania historyczno-geograficzne silniejsze zainteresowanie szerszej publiczności i samych artystów sztuką marynistyczną pojawiło się dopiero w dwudziestoleciu międzywojennym, na co niewątpliwy wpływ miało odzyskanie przez nasz kraj dostępu do morza po zakończeniu I wojny światowej.
O technice „alla prima”
Alla prima, inaczej fa presto (z języka włoskiego: alla prima – za pierwszym razem) – to technika malowania obrazów, polegająca na kładzeniu farby bezpośrednio na zagruntowanym płótnie, bez przygotowywania wstępnego rysunku czy szkicu (tzw. podmalówki). Obrazy takie tworzone są szybko, często w plenerze i za jednym posiedzeniem. Czasami na obrazach tworzonych tą technika można prześledzić wyraźne ślady pracy – pociągnięcia pędzla i zacieki.
Technikę alla prima stosowano od już od XVII wieku, jednak jej popularność wzrosła w XVIII a zwłaszcza XIX wieku, dzięki wynalezieniu w 1841 r. farb olejnych w tubach. Łatwe przenoszenie farb z miejsca na miejsce, bez ryzyka ich zaschnięcia i utraty właściwości, umożliwiło malarzom przeniesienie warsztatu pracy z pracowni i pracę w plenerze.
Z tej techniki korzystali często zwłaszcza impresjoniści; ustawiali sztalugi na otwartym powietrzu i szybko przenosili na płótno najbardziej ulotne wrażenia stwarzane przez światło i pogodę. Powstały w ten sposób słynne pejzaże i sceny rodzajowe. Na początku wieku XX technika ta przestała ograniczać się do malarstwa olejnego i objęła także inne rodzaje farb, np. akwarele (rozcieńczone farby wodne).
W naszej Galerii Wiele Sztuki można również zobaczyć inne prace wykonane w tej technice. W 2022 r. roku młody gdański malarz Denis Chyżawski (link do biogramu artysty jest tutaj) otrzymał stypendium Kulturalne Miasta Gdańsk na realizację cyklu wielkoformatowych, abstrakcyjnych (400x200cm) kompozycji „Przenikliwość”, prac tworzonych bez szkicu.
O technice: malarstwo olejne
Malarstwo olejne to jedna z najpopularniejszych i najbardziej szanowanych technik malarskich, ceniona za swoją wszechstronność, głębię kolorów i trwałość. Olejne farby, stworzone na bazie pigmentów zmieszanych z olejem lnianym, orzechowym lub makowym są niezwykle elastyczne i wszechstronne w zastosowaniu. Pozwalają artystom na tworzenie zarówno świetlistych, gładkich i delikatnych przejść tonalnych przy pomocy nakładanych kolejno, cienkich warstw farby (laserunek, sfumato), jak i budowanie szorstkiej faktury z gęstych, grubych warstw nierozcieńczonego materiału (technika impasto).
Farby olejne charakteryzują się dosyć długim czasem schnięcia pod wpływem powietrza, co daje malarzom dużo czasu na pracę i wprowadzanie poprawek. Są również bardzo trwałe i pod warunkiem odpowiedniego przechowywania i konserwacji mogą przetrwać w świetnym stanie nawet setki lat. Podłożem obrazu olejnego mogą być różne materiały, takie jak tradycyjne płótno, sklejka, drewno lub nawet blacha miedziana.
Włoski historyk sztuki Giorgio Vasari w 1550 roku napisał, że „spoiwo olejowe same w sobie posiada właściwości czynienia koloru łagodniejszym, delikatniejszym, bardziej harmonijnym łatwiej przybierającym różne odcienie”. Vasari przypisał w swoich biografiach znanych malarzy wynalazek malarstwa olejnego renesansowemu malarzowi niderlandzkiemu, Janowi van Eyck (1390-1441) i ta opinia utrzymywała się przed bardzo długi czas.
Jednakże początki tej techniki są zdecydowanie starsze, wiadomo że farbami olejnymi posługiwali się już malarze w starożytnym Egipcie, Grecji czy Rzymie. O długiej historii tej techniki świadczą też różne źródła pisane, między innymi żyjący na przełomie XI i XII wieku benedyktyński mnich Teofil Prezbiter w swoim słynnym traktacie o sztuce „Diversarum Artium Schedula” napisanym pomiędzy 1100 a 1125 podawał receptury farb olejnych i opisywał sposoby mieszania różnych pigmentów z olejem orzechowym.
W Europie malarstwo olejne dominowało zdecydowanie od XVI w. aż do początku XX w., kiedy to wynalezienie nowych, syntetycznych farb akrylowych dało malarzom bardzo interesującą i nie gorszą jakościowo alternatywę w wyborze materiału na obraz. Jednak pomimo niezaprzeczalnych zalet akryli malarstwo olejne pozostaje cały czas w powszechnym odbiorze synonimem „prawdziwego malarstwa” i ta pozycja nie wydaje się być specjalnie zagrożona.
O artystce:
Bożena Paluch urodziła się w 2001r. Ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im Piotra Potworowskiego w Poznaniu. Obecnie jest studentką IV roku malarstwa na Uniwersytecie Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Od początku studiów jest związana z VIII Pracownią Malarstwa prowadzoną przez prof. Wojciecha Gorączniaka oraz dr Monikę Shaded. Na 8 semestrze studiów w ramach wymiany MOST studiowała na ASP im. Jana Matejki w Krakowie.
Laureatka Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2025 r, stypendystka Rektora w latach 2022/2023 oraz 2025/2026, laureatka II miejsca w konkursie „Echa Przeszłości, Wizje Przyszłości” (org. Fundacja Zakłady Kórnickie i Wydział Obrazu i Działań Interdyscyplinarnych UAP).
W jej pracach widać bezpośrednią inspirację motywami z rzeczywistości, przetworzonej w stronę półabstrakcyjnych impresji nasyconych harmonią kolorów, kształtów i proporcji. Wyrazisty, czysty malarski gest jest dla niej równie ważny; stąd często podkreśla ekspresję sceny za pomocą grubych, impastowych warstw farby kładzionej na płótno. Te środki artystycznego wyrazu są świadectwem wrażliwego przeżywania i interpretowania rzeczywistości.
Więcej o tej młodej poznańskiej malarce przeczytasz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę
