O obrazie:
Obraz „O Trzecim maja Goi” Macieja Marii Wichnowskiego stanowi analityczny komentarz do jednego z najbardziej znaczących dzieł w historii malarstwa europejskiego. Powstanie pracy bezpośrednio po wizycie artysty w madryckim muzeum Prado nadało jej charakter świeżej, niemal instynktownej odpowiedzi na mistrzostwo Francisco Goi. Wichnowski nie podejmuje jednak próby prostej kontynuacji tradycji, lecz wykonuje gest subwersywny – celowo przekształca i wywraca strukturę pierwowzoru, aby przekształcić jego historyczny kontekst w stronę uniwersalnego przesłania.
Artysta świadomie operuje warsztatem Goi, implementując jego ziemistą paletę oraz ekspresyjną pracę pędzla, jednak kluczowa dla wymowy dzieła jest radykalna ingerencja w kompozycję. Wichnowski ogałaca scenę z monumentalności i narracyjnego sztafażu, koncentrując się na studium przemocy jako samonapędzającego się mechanizmu. Poprzez ucięcie lufy karabinu i ponowne wprowadzenie jej do kadru z przeciwnej strony, malarz sprawia, że postać mierzy z broni do samej siebie.
Ten zabieg w sposób niemal literacki obrazuje tragiczną pętlę przemocy: agresja raz uruchomiona, ostatecznie uderza w tego, kto ją stosuje, zgodnie z regułą, że każdy oprawca prędzej czy później sam staje się ofiarą cyklu, który rozpoczął. Wichnowski, stosując połączenie oleju z twardą, techniczną farbą ftalową, nadaje płótnu surowość, która koresponduje z brutalnością tematu. Jest to malarstwo dotykające samej istoty naszego bytu i zadające pytania o fundamenty ludzkiej natury. Dzieło Wichnowskiego zamiast dokumentować konkretne wydarzenie historyczne, komentuje niezmienną, fundamentalną regułę ludzkiego losu – nieuchronność konsekwencji płynących z naruszenia porządku etycznego.
O temacie obrazu: Portret zbiorowy, scena rodzajowa – synteza narracji
W malarstwie europejskim portret zbiorowy oraz scena rodzajowa stanowią dwa filary narracji o człowieku, które – choć odrębne – często przenikają się, tworząc dzieła o ogromnym ładunku treściowym. Portret zbiorowy to przedstawienie grupy osób, najczęściej połączonych wspólną ideą, zawodem lub przeznaczeniem, gdzie artysta dąży do oddania psychologii jednostek przy zachowaniu spójności całej grupy. Scena rodzajowa natomiast koncentruje się na anonimowych postaciach podczas wykonywania codziennych lub granicznych czynności, dokumentując obyczajowość lub dramaty społeczne.
Połączenie tych dwóch tematów w jednej kompozycji prowadzi do powstania obrazów o charakterze uniwersalnym. Gdy scena rodzajowa zyskuje dostojeństwo portretu zbiorowego, konkretne wydarzenie przestaje być jedynie zapisem chwili, a staje się wielowymiarowym traktatem o kondycji ludzkiej. W takich pracach anonimowe postaci stają się archetypami – reprezentantami całych grup społecznych lub idei.
Efektem tej syntezy jest gęsty merytorycznie przekaz, w którym dynamika akcji (właściwa scenie rodzajowej) zostaje zatrzymana w czasie poprzez monumentalizację postaci (właściwą portretowi). Obrazy takie nie tylko dokumentują rzeczywistość, ale stawiają fundamentalne pytania o etykę, przemoc i miejsce jednostki w trybach historii, stając się potężnym narzędziem komunikacji intelektualnej między twórcą a widzem.
O technice: Technika mieszana – olej i ftal na płótnie
Malarstwo olejowe to tradycyjna technika artystyczna wykorzystująca farby olejne, powstałe z połączenia substancji barwiących ze schnącym olejem roślinnym (najczęściej lnianym), o długim czasie schnięcia, zapewniająca głębię i plastyczność formy. Z kolei farba ftalowa produkowana jest na bazie syntetycznej żywicy alkidowej (ftalowej). Charakteryzuje się ona dużą twardością, szybkim czasem schnięcia oraz specyficznym połyskiem. W zastosowaniach artystycznych ftal ceni się za jego wysoką odporność mechaniczną oraz zdolność do tworzenia gładkich, emaliowych powierzchni, które trwale przylegają do podłoża.
Połączenie farby olejnej i ftalowej w jednej kompozycji tworzy unikatową grę struktur. Ftal, ze względu na swoją chemiczną naturę, „współgra” z olejem poprzez tworzenie twardego szkieletu, na którym artysta może kłaść bardziej miękkie, plastyczne warstwy olejne. Takie zestawienie pozwala na uzyskanie efektów niedostępnych dla czystego oleju: dynamicznych zderzeń matowości z połyskiem oraz precyzyjnych, niemal technicznych detali kontrastujących z ekspresyjnym impastem.
Wybór tej mieszanej techniki podyktowany jest chęcią osiągnięcia maksymalnej trwałości przy jednoczesnym poszerzeniu palety fakturalnej dzieła. Artysta dąży w ten sposób do uzyskania obrazu, który jest jednocześnie nowoczesny w swojej surowości (dzięki właściwościom ftalu) i klasycznie głęboki (dzięki szlachetności oleju), co finalnie buduje wrażenie wizualnej i intelektualnej solidności płótna.
O artyście:
Maciej Maria Wichnowski to jeden z najciekawszych polskich malarzy młodego pokolenia. Absolwent ASP w Gdańsku (znakomite pracownie prof. Macieja Świeszewskiego i prof. Krzysztofa Gliszczyńskiego). Doświadczenie warsztatowe zdobywał również jako asystent Marka Okrassy oraz malarz-animator przy światowych produkcjach filmowych „Chłopi” i „Timeless Chopin” (Breakthru Films).
W swojej twórczości stosuje strategię subwersywnej reinterpretacji – celowo podważa i przekształca znaczenia dzieł wielkich mistrzów (m.in. Goyi), aby nadać im współczesny, często krytyczny sens. Kluczowym narzędziem jego sztuki jest też rewersja kolorystyczna (odwrócenie barw), która służy do stawiania pytań ontologicznych o naturę bytu i strukturę rzeczywistości. Poprzez swoje malarstwo Wichnowski monitoruje współczesne rozumienie klasycznych symboli, zmuszając widza do zakwestionowania przyzwyczajeń percepcyjnych i odkrywania nowych warstw prawdy ukrytych pod powierzchnią obrazu. Więcej o artyście przeczytasz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
