O obrazie:
Obraz „Smog 7” Michała Cygana z 2022 roku to potężne, skondensowane w niewielkim formacie studium współczesnej degradacji – zarówno w wymiarze ekologicznym, jak i głęboko ludzkim. Artysta rezygnuje z panoramicznego ujęcia na rzecz niedużego, bliskiego kadru o charakterze otwartym. Sugestia, że rzędy powtarzalnych domów rozrastają się nieskończenie poza fizyczne brzegi płótna, nadaje scenie znamiona dystopijnej matrycy.
Konstrukcja kompozycji opiera się na prostym, a zarazem porażającym schemacie: na pierwszym planie widzimy budynek z dachem zwieńczonym rzędem dymiących, smolistych kominów, za którym wyrasta kolejny, identyczny blok tkanki miejskiej. Prawdziwy dramat rozgrywa się jednak w symetrycznych osiach okien, odsłaniających wnętrza tych powtarzalnych ludzkich klatek.
Malarz z chłodnym, reporterskim dystansem dokonuje bezlitosnego podglądu prywatności mieszkańców, dekonstruując mit domowego ogniska. Wnętrza wszystkich mieszkań uderzają monotonią jednakowych, szarych ścian, stając się uniwersalnym tłem dla całego wachlarza ludzkich dramatów. Przez czyste, niemal kpiarskie w swojej jaskrawej bieli framugi okienne, widz obserwuje kondensację patologii i osamotnienia: od scen przemocy domowej i alkoholowych libacji, po mechaniczne akty miłości i paraliżującą samotność w tłumie.
Trudno rozstrzygnąć, która warstwa tej malarskiej publicystyki porusza silniej – czy ta traktująca o niszczeniu środowiska naturalnego, czy ta obnażająca brutalną prawdę o kondycji relacji społecznych, przesiąkniętych agresją, brudnym seksem i marazmem.
O temacie: Portret zbiorowy i scena rodzajowa – synteza narracji
W przestrzeni klasycznej tradycji malarskiej scena rodzajowa oraz portret zbiorowy traktowane były jako odrębne, niezależne od siebie sposoby artystycznego przedstawiania ludzki i społeczeństwa. Tradycyjne malarstwo rodzajowej koncentrowało się na zwykłych, prozaicznych momentach z codzienności, stając się ilustracyjnym świadectwem epoki. Z kolei malarstwo portretowe miało na celu przedstawienie konkretnej grupy ludzi, stawiając na pierwszym miejscu indywidualizm psychologiczny każdego z modelów, połączonych wspólnym losem lub statusem.
Współczesne malarstwo dokonuje rewizji tych gatunków, często stapiając je w spójną i nowoczesną wypowiedź artystyczną. W momencie, gdy powszednie, rutynowe czynności typowe dla sceny rodzajowej zyskują głębię i analityczną wnikliwość portretu zbiorowego, przedstawiany wycinek rzeczywistości traci swoją jednostkową banalność. Prozaiczna codzienność urasta wówczas do rangi przejmującego manifestu społecznego, a zunifikowane, anonimowe sylwetki zaczynają funkcjonować jako wyraziste archetypy konkretnych postaw, mentalności czy grzechów współczesnego cywilizacyjnie społeczeństwa.
Rezultatem tej unikalnej syntezy jest gęsty semantycznie komunikat, w którym dynamiczna obserwacja socjologiczna zostaje poddana formalnej syntezie. Prace o takiej strukturze odrzucają rolę czystej dekoracji czy prostego przedstawienia, stając się wielowarstwowymi traktatami o kondycji ludzkiej. Zadają one fundamentalne pytania o odpowiedzialność jednostki, etykę wspólnoty oraz relację człowieka z jego własnym, dewastowanym otoczeniem, co czyni z malarstwa bezkompromisowe narzędzie krytyki społeczno-ekonomicznej.
O technice: Farba akrylowa na płótnie
Malarstwo akrylowe jest jedną z młodszych technologicznie technik artystycznych. Jej początki sięgają pierwszej połowy XX wieku, kiedy to niemiecki chemik Otto Röhm opatentował żywicę akrylową. Pierwsze komercyjne farby na bazie syntetycznego spoiwa polimerowego opracowano w latach 30. w Stanach Zjednoczonych. Początkowo farby te produkowano głównie z przeznaczeniem dla przemysłu (m.in. do zabezpieczeń antykorozyjnych) i malarstwa ściennego.
Na początku lat 50-tych ub. wieku akryle zaczęły być wykorzystywane przez meksykańskich muralistów oraz amerykańskich pionierów ekspresjonizmu abstrakcyjnego, dla których kluczowa była bezprecedensowa dynamika pracy i zdolność akryli do krycia praktycznie każdego podłoża. Akryl charakteryzuje się również niezwykłą wszechstronnością warsztatową: pozwala na malowanie metodą uderzająco zbliżoną do akwareli poprzez budowanie subtelnych, transparentnych laserunków, jak i na nakładanie gęstych, trójwymiarowych impastów zachowujących strukturę śladu pędzla lub szpachli.
Współczesne farby akrylowe powstają w drodze zaawansowanego procesu technologicznego polegającego na precyzyjnym rozmieszaniu cząsteczek pigmentu w emulsji żywicy polimerowej. Oferowana przez dzisiejszych producentów jakość materii, nasycenie oraz bogactwo palety kolorów praktycznie nie ustępują szlachetnym tradycjom farb olejnych.
O artyście
Michał Cygan (ur. 1989 r. w Wadowicach) to malarz i grafik, zaliczany do grona najciekawszych reprezentantów polskiej sztuki współczesnej młodego pokolenia. Absolwent katowickiej ASP (2016), dyplom z wyróżnieniem obronił w Pracowni Grafiki Cyfrowej prof. Adama Romaniuka. Laureat licznych nagród i wyróżnień, m.in. Nagrody Specjalnej na 44. Biennale Malarstwa „Bielska Jesień 2019”, zdobywca I Miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Malarskim im. Leona Wyczółkowskiego (2018) oraz Głównej Nagrody na międzynarodowym Art Prize CBM w Turynie (2017).
W swojej twórczości posługuje się unikalnym językiem plastycznym, w przemyślany sposób łączy tradycyjne malarstwo z komiksową dynamiką i estetyką grafiki komputerowej. Jego płótna stanowią bezkompromisowy, pełen ironicznego zacięcia reportaż społeczny. Wczesne, inspirowane Śląskiem cykle skupione wokół tkanki miejskiej i familoków z czasem ustąpiły miejsca palącym problemom globalnym. Artysta obrazuje destrukcyjny wpływ człowieka na środowisko oraz zmiany klimatyczne, co manifestuje również poprzez stosowanie świadomego recyklingu materiałów w swojej pracowni.
Swoje prace prezentował na wielu wystawach w kraju i za granicą, w tym na prestiżowych targach London Art Fair oraz ARTEXPO w Paryżu. Dzieła artysty zasilają kolekcje publiczne i prywatne, wśród których znajdują się zbiory Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy, Galerii Bielskiej BWA, Krupa Art Foundation oraz Stradom House. Pełny biogram artysty oraz jego pozostałe obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
