O obrazie: Anatomia idei
Obraz Bez tytułu Pawła Franciszka Jaskuły jest otwartym zaproszeniem do laboratorium artysty, wglądem w proces, w którym myśl krystalizuje się w formę. Dzieło, z jego minimalistyczną estetyką i szkicowym charakterem, stanowi konceptualny fundament dla bardziej rozbudowanych prac, takich jak LSD. Podobieństwo perspektywy – ten sam dramatyczny skrót czaszki widzianej od góry – sugeruje, że mamy do czynienia z pierwotnym zapisem idei, jej surowym, odartym z detali szkieletem.
Tam, gdzie w LSD znaleźliśmy hiperrealistyczną precyzję i intelektualny ciężar historycznych inskrypcji, tutaj Jaskuła posługuje się językiem graficznego skrótu. Gruba, komiksowa kreska redukuje czaszkę do piktogramu, uniwersalnego logo śmierci, które mogłoby funkcjonować w przestrzeni pop-artu. To celowy zabieg, który odziera symbol memento mori z jego klasycznego patosu i umieszcza go we współczesnym kontekście wizualnym. Zamiast iluzji lśniącego metalu, złoto jest tu fizyczną, niemal brutalną obecnością – gestem malarskim, grubą warstwą farby nałożoną na płótno.
Ta surowość jest siłą tego obrazu. To dzieło o narodzinach myśli, o momencie, w którym dwa kluczowe dla Jaskuły tematy – symbol śmierci i materialność złota – zderzają się w swojej najbardziej elementarnej postaci. Brak tytułu jest tu znaczący – artysta nie narzuca ostatecznej interpretacji, lecz pokazuje sam potencjał, iskrę, która może rozwinąć się w złożoną narrację.
Bez tytułu to praca niezwykle szczera, która pozwala nam śledzić drogę artysty od konceptualnego zalążka do w pełni zrealizowanego, malarskiego dzieła, dowodząc, że siła idei często tkwi w jej najprostszej, najbardziej esencjonalnej formie.
Opis tematu: Martwa natura vanitas w estetyce Pop-artu
Obraz Bez tytułu jest kolejnym w twórczości Jaskuły przykładem sięgnięcia po gatunek vanitas, tym razem jednak przefiltrowanym przez zupełnie inną estetykę – estetykę pop-artu i projektowania graficznego. Ten zabieg pozwala na nowo odczytać historyczny gatunek i jego symboliczną rolę.
Tradycyjna martwa natura vanitas z XVII wieku była sztuką iluzji i moralitetu. Jej celem było jak najwierniejsze oddanie rzeczywistości po to, by poprzez symboliczną grę przedmiotów przekazać widzowi prawdę o marności świata materialnego. Malarstwo to było misterną konstrukcją, pełną ukrytych znaczeń i kunsztu w naśladowaniu natury.
W XX wieku artyści, a zwłaszcza twórcy pop-artu tacy jak Andy Warhol, dokonali rewolucji. Zamiast naśladować rzeczywistość, zaczęli przetwarzać istniejące, gotowe obrazy z kultury masowej – logotypy, komiksy, fotografie. Przedmiot został sprowadzony do płaskiego, graficznego znaku, pozbawiony głębi i tradycyjnej symboliki, a jego siła leżała w powtarzalności i natychmiastowej rozpoznawalności.
Paweł Jaskuła w obrazie Bez tytułu dokonuje niezwykłej syntezy tych dwóch światów. Bierze na warsztat jeden z najpotężniejszych symboli tradycyjnego vanitas – czaszkę – ale zamiast malować ją w sposób iluzjonistyczny, przedstawia ją za pomocą środków typowych dla pop-artu. Gruba, czarna kreska przypomina komiksowy kontur, a sprowadzenie formy do minimum czyni z czaszki znak niemal tak prosty i uniwersalny jak logo marki. W ten sposób Jaskuła tworzy vanitas dla XXI wieku: nie jest to już opowieść o marności dóbr w kontekście życia wiecznego, lecz o tym, jak w kulturze nadmiaru i obrazkowej komunikacji nawet najgłębsze symbole – śmierć i wartość (złoto) – stają się uproszczonymi, łatwymi do skonsumowania ikonami.
Opis techniki: Technika mieszana: farba olejna i akryle na płótnie
Technika mieszana, wykorzystująca na jednym płótnie farby akrylowe i olejne, jest popularna we współczesnym malarstwie. Ta kombinacja daje artyście ogromne możliwości: pozwala połączyć szybkość i graficzną płaskość akrylu z plastycznością, głębią i świetlistością oleju.
Kluczową zasadą przy łączeniu tych dwóch materiałów malarskich jest reguła „grube na chudym” (fat over lean). Oznacza to, że wolniej schnące i bardziej oleiste warstwy (olej) muszą być nakładane na warstwy schnące szybciej i mniej tłuste (akryl). Nigdy odwrotnie. Nałożenie szybko schnącego akrylu na wciąż pracującą, „oddychającą” warstwę olejną doprowadziłoby do pękania i łuszczenia się wierzchniej warstwy. Dlatego w technice mieszanej akryl niemal zawsze stanowi podłoże dla farby olejnej.
O artyście:
Paweł Franciszek Jaskuła (ur. 1993) – artysta wizualny, malarz i fotograf, absolwent Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (2021). W swojej interdyscyplinarnej praktyce łączy osobiste, autobiograficzne doświadczenie z krytyczną analizą uniwersalnych problemów społecznych. W rankingu Kompas Młodej Sztuki 2024 Jaskuła zajął wysokie, 22. miejsce (na 211 prezentowanych artystów młodego pokolenia).
Uznając wybór medium za kwestię drugorzędną, Jaskuła stawia w centrum swojej twórczości ideę i jej konceptualną głębię. Prace Jaskuły, często czerpiące z osobistych doświadczeń związanych z pochodzeniem z małego miasta, odważnie podejmują temat nierówności i kurtuazyjnego milczenia na temat pieniędzy w świecie sztuki. Jego twórczość zaczyna być uważana za jeden z najważniejszych analitycznych głosów młodego pokolenia, wnikliwie i bezkompromisowo komentującym współczesną rzeczywistość.
Więcej informacji o artyście oraz jego pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę
