O obrazie:
Na pierwszy rzut oka, SUN wydaje się zaskakującym odejściem od dotychczasowej, jawnie krytycznej twórczości Pawła Franciszka Jaskuły. Zamiast niepokojących form i mitologicznych figur otrzymujemy pejzaż – gatunek z pozoru neutralny, niemal banalny. Jednak w praktyce tego artysty nic nie jest jednoznaczne. Jaskuła wykorzystuje konwencję pejzażu jako wehikuł do kontynuacji swoich rozważań z projektu AURUM, tym razem przenosząc symbolikę złota ze sfery materialnej w sferę kosmiczną i percepcyjną. Słońce, nasza „złota gwiazda”, staje się tu ostatecznym źródłem wartości – i ostatecznym zagrożeniem.
Artysta maluje nie tyle widok, co fizyczne doświadczenie patrzenia na słońce. Obraz jest celowo pozbawiony ostrości, zalany mocnym, rozproszonym światłem, które rozpuszcza kontury drzew i zaciera horyzont. To wizualny zapis oślepienia. Jaskuła zdaje się mówić, że bezpośredni wgląd w absolutną prawdę czy ostateczne źródło wartości (jakim jest słońce) nie prowadzi do oświecenia, lecz do utraty wzroku – dosłownie i w przenośni. Zbyt intensywny blask nie ujawnia, lecz ukrywa, uniemożliwiając dostrzeżenie szczegółów i niuansów.
Najbardziej radykalnym gestem artysty jest jednak namalowana, jaskrawożółta rama. Ten element, obcy i sztuczny, brutalnie odcina nastrojowy pejzaż od rzeczywistości. Działa jak konceptualny cudzysłów, przypominając, że patrzymy na skonstruowany obraz, a nie na naturę. Może być interpretowany jako powidok – plama światła, która pozostaje na siatkówce po spojrzeniu w słońce, lub jako symboliczny filtr, przez który współczesny człowiek postrzega świat. SUN jest zatem dziełem wyrafinowanym i podstępnym; pod płaszczem spokojnego pejzażu kryje się głęboka refleksja nad naturą percepcji, pułapkami absolutu i sztucznością naszych ram poznawczych. Jaskuła udowadnia, że nawet w najbardziej wyciszonym temacie potrafi zawrzeć potężny ładunek krytyczny.
Opis tematu: Pejzaż
Pejzaż, czyli malarskie przedstawienie krajobrazu, jest jednym z najważniejszych i najbogatszych gatunków w historii sztuki. Przez wieki ewoluował od podrzędnego tła dla scen religijnych i mitologicznych do samodzielnego, pełnoprawnego tematu, będącego nośnikiem złożonych idei i emocji.
Choć elementy krajobrazu pojawiały się już w starożytności, jego status jako gatunku ugruntował się w XVII-wiecznym malarstwie holenderskim, gdzie realistyczne widoki pól, rzek i miast odzwierciedlały dumę narodową i przywiązanie do ziemi. Prawdziwą rewolucję przyniósł romantyzm, w którym pejzaż stał się lustrem ludzkiej duszy. Artyści tacy jak Caspar David Friedrich czy William Turner ukazywali naturę jako potężną, wzniosłą i często groźną siłę, wyrażając poprzez nią ludzkie tęsknoty, lęki i duchowość.
Impresjoniści, z Claude’em Monetem na czele, wyszli w plener, by studiować zmienność światła i atmosfery, rozkładając obraz na drżące plamy barwne. W XX wieku pejzaż stał się polem dla dalszych eksperymentów, od ekspresyjnych wizji postimpresjonistów po jego niemal całkowitą abstrakcję.
Pejzaż nigdy nie jest tylko obiektywnym zapisem widoku. Jest kulturowym konstruktem, który odzwierciedla stosunek człowieka do natury. Może być arkadyjską krainą szczęścia, miejscem boskiego objawienia, polem bitwy żywiołów, świadectwem ludzkiej ingerencji lub, jak w sztuce najnowszej, przestrzenią naznaczoną lękiem ekologicznym. W obrazie SUN Jaskuła tworzy pejzaż konceptualny, w którym głównym tematem nie jest sama natura, lecz akt jej postrzegania i granice ludzkiej percepcji.
Opis techniki: Malarstwo olejne
Obrazy olejne powstają z farb, które są mieszaniną pigmentów (barwników naturalnych lub syntetycznych) i roślinnego oleju schnącego, starannie ucieranych razem. Najczęściej przy produkcji tych farb stosuje się olej z lnu, maku lub orzechów.
Ta technika, rozwijana od wieków, pozwala na tworzenie dzieł o niezwykłej trwałości i głębi kolorów oraz bogatej fakturze, co jest możliwe dzięki długiemu czasowi pracy z farbą.
Malowanie odbywa się zazwyczaj na specjalnie przygotowanym, zagruntowanym płótnie. Po zakończeniu procesu twórczego i po całkowitym wyschnięciu wszystkich warstw, co może trwać nawet miesiące, obraz musi zostać pokryty warstwą werniksu. Zapewnia to ochronę przed uszkodzeniami fizycznymi i chemicznymi, zachowując jego oryginalny wygląd przez długie lata.
O artyście:
Paweł Franciszek Jaskuła (ur. 1993) – artysta wizualny, malarz i fotograf, absolwent Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (2021). W swojej interdyscyplinarnej praktyce łączy osobiste, autobiograficzne doświadczenie z krytyczną analizą uniwersalnych problemów społecznych. W rankingu Kompas Młodej Sztuki 2024 Jaskuła zajął wysokie, 22. miejsce (na 211 prezentowanych artystów młodego pokolenia).
Uznając wybór medium za kwestię drugorzędną, Jaskuła stawia w centrum swojej twórczości ideę i jej konceptualną głębię. Prace Jaskuły, często czerpiące z osobistych doświadczeń związanych z pochodzeniem z małego miasta, odważnie podejmują temat nierówności i kurtuazyjnego milczenia na temat pieniędzy w świecie sztuki. Jego twórczość zaczyna być uważana za jeden z najważniejszych analitycznych głosów młodego pokolenia, wnikliwie i bezkompromisowo komentującym współczesną rzeczywistość.
Więcej informacji o artyście oraz jego pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę
