O obrazie: Notatka z pleneru
Niewielki (40 cm na 20 cm) format Pejzażu Harendy jest jak łyk świeżego powietrza. Ta intymna, malarska notatka ukazuje drugie oblicze artystki – nie tylko twórczyni złożonych, intelektualnych alegorii, ale także wrażliwej obserwatorki natury, która z biegłością i swobodą posługuje się tradycyjnym językiem malarstwa plenerowego.
Wszechstronność ta, charakterystyczna dla wielu młodych artystów poszukujących własnej drogi, świadczy o solidnym warsztacie i głębokim zrozumieniu medium. Małe formy, często traktowane jako szkice czy studia, mają unikalną wartość: pozwalają na spontaniczność i uchwycenie bezpośredniego, ulotnego wrażenia, co w tej pracy jest odczuwalne w każdym pociągnięciu pędzla.
Obraz ten to nie tylko anonimowy widok, ale pejzaż nacechowany kulturowo. Harenda, dzielnica Zakopanego, to miejsce nierozerwalnie związane z postacią Jana Kasprowicza, jednego z czołowych poetów okresu Młodej Polski. To właśnie stąd rozciągają się widoki, które inspirowały jego twórczość.
Jakieła, malując ten fragment polskiego krajobrazu, świadomie lub nie, wchodzi w dialog z duchem tego miejsca, stając się kolejnym ogniwem w długim łańcuchu artystów urzeczonych pięknem Podhala. Energetyczne, swobodne pociągnięcia pędzla, świeża paleta barw i dynamiczna kompozycja doskonale oddają atmosferę letniego dnia w górach.
Pejzaż Harendy jest zatem czymś więcej niż tylko ładnym widokiem; to dowód na to, że w najmniejszym nawet formacie można zawrzeć radość tworzenia i głęboki szacunek dla malarskiej tradycji i kulturowego dziedzictwa.
O temacie obrazu: Pejzaż i malarstwo plenerowe
Pejzaż jako samodzielny gatunek malarski polega na przedstawieniu szeroko pojętego krajobrazu. Jego rozwój jest nierozerwalnie związany ze zmianą statusu artysty oraz z ewolucją technik i materiałów malarskich, które umożliwiły rewolucyjną praktykę znaną jako malarstwo plenerowe.
Przez wieki krajobraz malowano głównie w pracowni, opierając się na pamięci, szkicach i studiach, co prowadziło do powstawania dzieł wyidealizowanych i starannie skomponowanych. Przełom nastąpił w XIX wieku, kiedy to artyści, najpierw ze szkoły z Barbizon we Francji, a później, na masową skalę, impresjoniści, opuścili mury swoich pracowni, by malować bezpośrednio w plenerze (en plein air). Było to możliwe dzięki wynalazkowi farb w metalowych tubkach, które były łatwe w transporcie i pozwalały na natychmiastowe użycie.
Celem malarstwa plenerowego było jak najwierniejsze uchwycenie ulotnych warunków atmosferycznych i efektów świetlnych w danym momencie. Ta bezpośrednia konfrontacja z naturą wymusiła na artystach zmianę sposobu malowania. Zaczęli pracować szybciej, posługując się energicznymi, widocznymi pociągnięciami pędzla, aby zdążyć przed zmieniającym się światłem.
Ich paleta stała się jaśniejsza i bardziej wibrująca, gdyż starali się oddać bogactwo kolorów, jakie dostrzegali w naturze, często rezygnując z czerni na rzecz barwnych cieni. Praktyka plenerowa pozostaje do dziś fundamentalnym elementem edukacji artystycznej i twórczości wielu malarzy, stanowiąc zarówno doskonałe ćwiczenie warsztatowe, jak i sposób na utrzymanie żywej, autentycznej relacji z malowanym krajobrazem.
O technice: Farba olejna na zagruntowanej tekturze
Zastosowana w prezentowanym obrazie technika malowania farbami olejnymi na tekturze jest popularnym i cenionym przez artystów rozwiązaniem, stanowiącym alternatywę dla tradycyjnego płótna czy deski. Tektura jako podłoże malarskie, zwłaszcza w przypadku mniejszych formatów i studiów plenerowych, oferuje szereg zalet, takich jak lekkość, sztywność i niższy koszt. Jej użycie wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, aby zapewnić dziełu trwałość.
Surowa tektura jest materiałem wysoce chłonnym i, co ważniejsze, o kwaśnym odczynie. Bezpośredni kontakt z farbą olejną byłby dla obrazu destrukcyjny – kwas zawarty w tekturze z czasem zniszczyłby warstwę malarską, a porowata powierzchnia wyssałaby z farby spoiwo (olej), pozostawiając pigment matowy, słabo związany i podatny na osypywanie się. Z tego powodu kluczowym etapem jest zagruntowanie podłoża. Proces ten polega na nałożeniu na tekturę warstwy izolującej, która neutralizuje jej kwasowość i zamyka pory. Najczęściej stosuje się do tego celu specjalne grunty akrylowe lub tradycyjny grunt klejowo-kredowy (gesso).
Prawidłowo przygotowana, zagruntowana tektura staje się stabilnym, gładkim i lekko tylko chłonnym podłożem, które doskonale przyjmuje farbę olejną. Sztywna powierzchnia tektury daje artyście nieco inną odczuwalność pracy niż elastyczne płótno; pozwala na energiczne, zdecydowane pociągnięcia pędzla, a także na stosowanie technik takich jak wydrapywanie farby. Z tych względów olej na tekturze jest techniką szczególnie cenioną przy tworzeniu spontanicznych szkiców i studiów malarskich.
O artystce:
Małgorzata Jakieła urodziła się 23 kwietnia 2004 roku w Krakowie. Uczęszczała na zajęcia plastyczne prowadzone w centrum Kultury Dworek Białoprądnicki w Krakowie. W 2024 roku ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Józefa Kluzy w Krakowie. Obecnie studentka II roku na Wydziale Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki. Więcej informacji o artystce oraz jej pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
