O obrazie:
Obraz „Hierarchia” to praca z cyklu Nikoli Kingi Woźniak, w którym artystka podejmuje bezkompromisową krytykę zinstytucjonalizowanej przemocy wobec zwierząt. Jest to dzieło surowe, ekspresyjne i niepokojące, będące świadomym manifestem artystycznym młodego pokolenia.
Punktem wyjścia dla obrazu był autentyczny kadr z nagrania dokumentującego walkę psów, dostępnego na platformie YouTube. Fakt tej powszechnej dostępności i normalizacji brutalnych treści stał się dla artystki impulsem do działania. Woźniak nie kopiuje jednak kadru – rekonstruuje go i przekształca w przerysowaną, malarską scenę batalistyczną.
Dynamiczne sylwetki walczących psów, uchwycone w niemal teatralnym geście konfrontacji, oświetlone są dramatycznym światłem, które potęguje napięcie i brutalność chwili.
Tytuł „Hierarchia” odnosi się do struktury władzy i przemocy, w której jedno życie jest podporządkowane innemu. Artystka demaskuje tu podwójną zależność: nie tylko tę między zwierzętami, ale przede wszystkim tę między zwierzęciem a człowiekiem – sprawcą i inicjatorem przemocy. Psy stają się tu tragicznymi ofiarami i nośnikami agresji, w pełni zinstrumentalizowanymi przez człowieka dla jego brutalnej rozrywki.
Obraz Woźniak staje się w ten sposób oskarżeniem skierowanym nie tylko w stronę organizatorów tych walk, ale także w stronę biernych obserwatorów – osób nagrywających, publikujących i oglądających te treści w sieci. Artystka świadomie wciąga widza w centrum wydarzeń, wywołując poczucie dyskomfortu i współuczestnictwa. „Hierarchia” nie daje łatwych odpowiedzi, lecz konfrontuje nas z brutalną prawdą o ludzkiej naturze i naszym społecznym przyzwoleniu na przemoc.
O temacie obrazu: zwierzęta
Wykorzystanie motywów zwierzęcych (animalistycznych) w sztuce jest tak stare, jak sama sztuka. Od prehistorycznych malowideł w Lascaux, przez symboliczne wizerunki w sztuce starożytnego Egiptu, zwierzęta od zawsze pełniły funkcję symboliczną, totemiczną lub religijną. Przez wieki w malarstwie europejskim były głównie elementem scen religijnych, mitologicznych (symbolizując cnoty, grzechy lub atrybuty świętych) lub myśliwskich. Dopiero w epoce holenderskiego Złotego Wieku artyści tacy jak Paulus Potter zaczęli traktować zwierzęta jako główny, realistyczny temat.
Sztuka współczesna dokonała radykalnej redefinicji tego tematu. Zwierzę przestało być jedynie obiektem obserwacji, a stało się podmiotem lub medium do zadawania pytań o kondycję ludzką. Artyści XX i XXI wieku używają wizerunku zwierzęcia do krytyki społecznej, politycznej i badania granic człowieczeństwa. W najbardziej ekstremalnych przypadkach, jak w makabrycznych instalacjach Damiena Hirsta (np. „Fizyczna niemożliwość śmierci w umyśle kogoś żywego”), artysta wykorzystuje martwe ciała zwierząt, konfrontując widza ze śmiercią i etyką.
Nikola Kinga Woźniak wpisuje się w ten współczesny, krytyczny nurt. W jej twórczości pies nie jest sentymentalnym towarzyszem człowieka. Jest ofiarą i nośnikiem agresji, którą człowiek instrumentalizuje i manipuluje. Artystka nie sięga po fizyczne ciało zwierzęcia, lecz po jego cyfrowy wizerunek – ogólnodostępne nagrania z walk psów – aby poprzez malarską interwencję zdemaskować i potępić zinstytucjonalizowaną przemoc oraz obojętność społeczeństwa, które konsumuje te treści.
O technice: olej na płycie HDF (High Density Fibreboard)
Technika olejna, spopularyzowana w renesansie, jest jedną z najbardziej cenionych w malarstwie. Farby olejne składają się z pigmentów zawieszonych w oleju schnącym (tradycyjnie lnianym). Ich podstawową właściwością jest powolny czas schnięcia, wynikający z procesu utleniania. Pozwala to artyście na długą pracę nad obrazem, subtelne mieszanie kolorów bezpośrednio na podłożu (technika wet-on-wet) oraz budowanie głębi poprzez nakładanie przezroczystych warstw (laserunek).
Artystka świadomie rezygnuje jednak z tradycyjnego podłoża, jakim jest elastyczne płótno, na rzecz twardej, sztywnej płyty HDF (High-Density Fibreboard). Ten wybór jest kluczową decyzją artystyczną i świadomym poszukiwaniem medium, które najlepiej wyrazi jej temat. Historycznie, jest to nawiązanie do najstarszych tradycji malarstwa tablicowego – zanim w Europie rozpowszechniło się płótno, mistrzowie przez wieki malowali temperą i wczesnymi farbami olejnymi właśnie na litym drewnie lub płytach.
Jak zauważa sama artystka, płyta HDF ma zupełnie inne właściwości niż płótno. Jest idealnie gładka (pozbawiona faktury splotu), ale jednocześnie chłonna, co znacznie przyspiesza wysychanie farby olejnej. Ta właściwość wymusza większą decyzyjność i szybszy proces twórczy, bliższy ekspresyjnej gwałtowności akrylu niż powolnej medytacji oleju.
Przede wszystkim jednak, brak elastyczności płyty nadaje obrazowi fizyczny ciężar, solidność i brutalną twardość. Gładka powierzchnia pozwala na uzyskanie ostrych detali, a sztywne podłoże potęguje mocny, bezkompromisowy charakter dzieła, idealnie współgrając z jego brutalnym tematem.
O artystce:
Nikola Kinga Woźniak (ur. 2003) to gdańska malarka młodego pokolenia, obecnie studentka III roku Wydziału Malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, w pracowni prof. Jacka Kornackiego. Jej twórczość to poruszający manifest przeciwko zinstytucjonalizowanej przemocy wobec zwierząt, demaskujący jej normalizację w przestrzeni cyfrowej. W swoich pracach artystka sięga po brutalne kadry z internetu, które przekształca w ekspresyjne, malarskie sceny batalistyczne, świadomie wywołując dyskomfort u widza. Wyróżnia ją poszukiwanie dynamizmu i łączenie różnych technik. Ma na koncie udział w licznych wystawach zbiorowych (m.in. „SZTUKA KRYZYSU” w Instytucie Kultury Miejskiej) oraz współrealizację murali w przestrzeni publicznej Gdańska.
Więcej informacji o artystce oraz jej pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
