O obrazie:
„Sen o robakach” Ewy Babiarz z 2026 roku to jedno z najbardziej bezkompromisowych i magnetycznych dzieł w ofercie naszej galerii. Obraz, który jest częścią pracy dyplomowej i był prezentowany w katowickiej Galerii Rondo Sztuki, w sposób bezwzględny redefiniuje relację między twórcą, obrazem a odbiorcą.
Babiarz rezygnuje w nim z bezpiecznego dystansu na rzecz radykalnej subiektywizacji doświadczenia – stosując bliską perspektywę pierwszoosobową, zmusza widza do wejścia w rolę powiernika lub wręcz nosiciela somatycznego dramatu. Wyciągnięte w naszą stronę w uniwersalnym geście bezsilności dłonie stają się ekranem, na którym projektowane są najgłębsze, podświadome lęki.
Warstwa formalna dzieła została pomyślana jako precyzyjny mechanizm wywoływania u odbiorcy głębokiego rozdarcia emocjonalnego – odruchowego współczucia połączonego z instynktowną odrazą. Skierowane ku widzowi otwarte dłonie, zakodowane w naszej kulturze jako uniwersalny gest prośby o pomoc, spotykają się tu z naszym naturalnym, biologicznym oporem.
Wnętrza dłoni, opracowane gęstym, punktowym impastem olejowym, sprawiają wrażenie zrzeszotniałych, zaatakowanych przez destrukcyjny proces, z którego wyłaniają się blade, różowe kształty robaków. Ta dosłowna, fizyczna trójwymiarowość tkanki malarskiej wywołuje u widza paraliżujący konflikt: naturalny odruch empatii wobec cudzego cierpienia zostaje gwałtownie zderzony z atawistycznym wstrętem, który nakazuje ucieczkę i odwrócenie wzroku. Tytułowy „Sen” jest więc klaustrofobiczną pułapką psychiki – wizualizacją problemów i neuroz, które „gryzą” nas od wewnątrz, a których nie jesteśmy w stanie samodzielnie przezwyciężyć.
Babiarz wznosi swoją opowieść na poziom uniwersalnej metafory bezbronności. Dłonie mogą należeć do każdego z nas – są manifestacją momentu, w którym maski opadają, a człowiek zostaje sam na sam ze swoim wewnętrznym demonem. „Sen o robakach” to malarstwo o ogromnej sile narracyjnej, które poprzez odważne przekroczenie granic estetycznego komfortu staje się głębokim, niepokojącym studium współczesnej kondycji psychicznej człowieka.
O temacie: Motyw dłoni i symbolika vermis (łac. robak, czerw)
W klasycznej i współczesnej sztuce motyw ludzkiej dłoni odgrywał rolę uniwersalnego przekaźnika intencji – od renesansowych studiów ekspresji, aż po znak błagania i bezbronności. Najbardziej ikonicznym tego przykładem jest monumentalny gest ze sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie Michał Anioł poprzez ledwie zauważalny styk palców Boga i Adama wyraził akt przekazania iskry życia, czy też poruszający, pełen dramatyzmu i symboliki gest dłoni Chrystusa z Ostatniej Wieczerzy Leonarda da Vinci.
Gdy dłoń zostaje wysunięta bezpośrednio w stronę widza, tradycyjna relacja z płótnem ulega zachwianiu; odbiorca przestaje być jedynie obserwatorem, a staje się świadkiem lub powiernikiem głębokiego, fizycznego doświadczenia. W ten sposób gest ten staje się granicznym punktem komunikacji, ujawniającym to, co intymne, bolesne i niemożliwe do wyrażenia za pomocą słów.
Zestawienie ludzkiego ciała z motywem robaków wprowadza do sztuki głębokie rozważania nad przemijaniem oraz ludzką psychiką. Dawniej, w tradycji średniowiecznej i barokowej, robactwo symbolizowało rozkład, kruchość życia oraz nieuchronność obumierania materii. W ikonografii chrześcijańskiej – ze szczególnym uwzględnieniem wieków średnich – robaki ucieleśniały również skrajne uniżenie, pokorę oraz głębokie cierpienie, nawiązując do biblijnych metafor kondycji ludzkiej wobec stwórcy.
We współczesnym malarstwie przedstawiającym człowieka znaczenie to ewoluuje w stronę wizualizacji wewnętrznych niepokojów, natrętnych myśli oraz stanów lękowych, które dosłownie „trawią” jednostkę od środka. Robaki przestają być znakiem fizycznej śmierci, a stają się metaforą psychicznego rozpadu i bezradności wobec problemów, których nie da się strząsnąć z własnego ciała. Temat ten łączy w sobie motyw egzystencjalnej prośby o pomoc z bezkompromisowym studium wstrętu, zmuszając do konfrontacji z wypieranymi obszarami ludzkiej bezbronności.
O technice: Technika mieszana – olej i akryl na płótnie
Ta mieszana technika malarska polega na kolejnym nakładaniu na zagruntowane płótno dwóch zupełnie różnych rodzajów farb. Pierwsza z nich, farba akrylowe, została opracowana w pierwszej połowie XX wieku. Jej główną cechą charakterystyczną jest bardzo krótki czas schnięcia opiarty na odparowywaniu wody proces trwa zaledwie kilkanaście minut. Uzyskana w ten sposób elastyczna i wodoodporna warstwa może mieć, w zależności od wyboru artysty, wykończenie matowe, satynowe lub błyszczące. Druga, czyli tradycyjna farba olejna, ma wielowiekową historię zastosowań w sztukach wizualnych. Farby te schną z kolei bardzo wolno, od kilku dni do wielu miesięcy. Ta powolność daje malarzom czas na spokojną pracę, wprowadzanie poprawek, płynne mieszanie kolorów oraz nakładanie przezroczystych, szklistych warstw, które zapewniają niezwykłą głębię barw.
Połączenie akrylu z olejem pozwala współczesnym twórcom na dużą swobodę oraz uzyskanie ciekawych efektów wizualnych. Szybkoschnący akryl idealnie sprawdza się jako warstwa podkładowa lub do budowania grubych, chropowatych struktur, ponieważ wysycha równomiernie i nie pęka. Na tak przygotowaną, suchą bazę nakłada się farby olejne. Światło przenika przez wierzchnie, przezroczyste warstwy oleju i odbija się od twardego podkładu akrylowego, co daje wyjątkowy efekt „świecenia od wewnątrz”. Pozwala to także na zestawianie obok siebie zupełnie innych faktur: płaskich i szorstkich powierzchni z miękkimi, mglistymi przejściami tonalnymi.
Praca w tej technice wymaga jednak od malarza dużej dyscypliny i doskonałej znajomości rzemiosła. Ponieważ woda i olej naturalnie się odpychają, kluczowe jest przestrzeganie kolejności kładzenia warstw. Farba olejna bez problemu utrzyma się na suchym akrylu, ale jeśli zrobimy odwrotnie i nałożymy akryl na tłusty olej, farba zacznie się łuszczyć i odpadać płatami. Artysta musi też pamiętać, że oba te materiały kurczą się w innym tempie i trzeba odczekać kilka dni, aby pod powłoką olejną nie zamknąć wilgoci z akrylu. Dopiero po całkowitym wyschnięciu całe płótno pokrywa się przezroczystym werniksem, który spaja optycznie obraz i chroni go przed promieniami UV oraz kurzem.
O artystce
Ewa Babiarz (ur. 2000 r. w Sosnowcu) jest uznaną malarką młodego pokolenia. Absolwentka katowickiej Akademii Sztuk Pięknych (2026), zdobyła m.in. Grand Prix (Nagrodę Artystyczną Rektora UAP) w 15. edycji prestiżowego ogólnopolskiego konkursu Nowy Obraz / Nowe Spojrzenie za swój dojrzały język wizualny i eksperymenty z fakturą obrazu.
Język malarski Ewy Babiarz charakteryzuje się unikalnym dialogiem pomiędzy surowym, graficznym kontrastem a ekspresyjną teksturą podłoża. Artystka po mistrzowsku łączy na płótnie technikę olejną i akrylową, uzyskując charakterystyczne różnice w strukturze plamy barwnej – od matowych, punktowych powierzchni przypominających strukturę tynku, po gładkie, niemal luminescencyjne przejścia kolorystyczne.
Kompozycje Babiarz często opierają się na monochromatycznych przedstawieniach figuratywnych, które zostają gwałtownie przełamane intensywnym, jaskrawym akcentem kolorystycznym – neonowym różem, fioletem czy jaskrawą zielenią. Te barwne plamy pełnią funkcję emocjonalnych i symbolicznych drogowskazów wewnątrz kompozycji. Pełny biogram artystki oraz pozostałe jej obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
