O obrazie:
Obraz „Zaszłości” Ewy Babiarz z 2025 roku to wyważony formalnie, a zarazem porażający siłą ekspresji traktat o wewnętrznym uwięzieniu i konfrontacji z własną przeszłością. Prezentowane w katowickiej Galerii Rondo Sztuki oraz w ramach analitycznej wystawy „Zabliźnianie” płótno podejmuje dialog z kluczową dla ikonografii strachu tradycją ekspresjonistyczną, wprost odwołując się do archetypu zdefiniowanego w „Krzyku” Edwarda Muncha. Babiarz dokonuje jednak reinterpretacji tego ikonicznego motywu: u Muncha przerażenie rozchodziło się falami na całe otoczenie, natomiast w „Zaszłościach” dramat zostaje całkowicie zinternalizowany, zamknięty w klaustrofobicznym kadrze ciasnego portretu.
Główną oś narracyjną dzieła buduje bezwzględny, rygorystyczny podział na dwie strefy temperaturowe, które stają się wizualną granicą odrębnych światów. Twarz i korpus postaci, utkane z rozedrganych, drobnych plam gorących żółcieni i czerwieni przetykanych głębokim fioletem, pulsują żywą, bolesną energią emocjonalną. Na to rozżarzone oblicze nakładają się gładkie, sinozielone dłonie, które sprawiają wrażenie anatomicznie obcych, jakby należących do zewnętrznej, bezwzględnej siły. Ten dualizm fakturalny i kolorystyczny – chropowata, mięsista struktura oleju skontrastowana z płaskim, chłodnym akrylem – doskonale obrazuje tytułowe „Zaszłości”. Palce zaciskające się na twarzy, odcinające postać od możliwości spojrzenia czy krzyku, to zmaterializowany powidok traumy pokoleniowej, rodzinnych skryptów i lęków, które determinują teraźniejszość, nie pozwalając na pełne wyzwolenie.
Artystka rezygnuje z jakiejkolwiek anegdotyczności czy ilustracyjności. Konstruuje dzieło o niezwykłej czystości kompozycyjnej, gdzie oszczędność środków służy maksymalnemu zagęszczeniu znaczeń. Sinozielone ramiona stają się symboliczną klatką, barierą chroniącą lub więżącą, a brak widocznych oczu przenosi cały punkt ciężkości na wewnętrzne uniwersum przeżyć. „Zaszłości” Ewy Babiarz to malarstwo ostateczne, surowe i pozbawione zbędnej dekoracyjności; to wybitna synteza ludzkiej walki z własnym cieniem, która pozostawia widza w stanie głębokiego niepokoju.
O temacie: Portret psychologiczny – wizualizacja stanów wewnętrznych w malarstwie figuralnym
Przedstawienie ludzkiej fizjonomii jako nośnika skrajnych emocji, lęków i egzystencjalnego kryzysu stanowi jedno z najbardziej wymagających zadań malarstwa figuralnego. Przełom XIX i XX wieku, zorientowany wokół narodzin ekspresjonizmu, przyniósł radykalny zwrot w postrzeganiu wizerunku człowieka – twarz przestała być rejestracją statusu społecznego czy cech anatomicznych, a stała się polem bitwy wewnętrznych sił psychiki. Deformacja, kurczowy gest oraz odejście od naturalnego kolorytu posłużyły artystom do materializowania stanów niewidocznych dla oka: neuroz, alienacji, a także głęboko zakorzenionych lęków. W ten sposób portret zyskał wymiar symboliczny, w którym jednostkowe doświadczenie urastało do rangi uniwersalnego traktatu o ludzkim cierpieniu.
We współczesnych nurtach neofiguratywnych temat ten ulega dalszym przemianom, silnie rezonując z pojęciem traumy – zarówno tej o charakterze osobistym, jak i pokoleniowym, dziedziczonym strukturalnie. Dzisiejsi twórcy rzadko posługują się dosłowną narracją; zamiast tego operują uniwersalnymi archetypami ciała w stanie oporu, ucisku lub odrętwienia. Gest dłoni odcinających zmysły od świata zewnętrznego bądź też deformujących rysy twarzy staje się powtarzalną, ponadczasową klauzulą wizualną. W ten sposób współczesny portret psychologiczny nie tylko dokumentuje intymny mikrokosmos artysty, ale działa jak zwierciadło społeczne, prowokujące odbiorcę do konfrontacji z własną, wypartą sferą cienia.
O technice: Technika mieszana – olej i akryl na płótnie
Malarstwo akrylowe to technika artystyczna wykorzystująca farby powstałe z połączenia substancji barwiących z syntetycznymi żywicami akrylowymi, opracowanymi w latach 30, XX wieku w Niemczech. Akryle charakteryzują się krótkim czasem schnięcia, wysoką elastycznością warsztatową oraz doskonałą przyczepnością do rozmaitego podłoża. Z kolei malarstwo olejowe to tradycyjna, klasyczna metoda wykorzystująca farby oparte na spoiwie ze schnących olejów roślinnych, przede wszystkim lnianego. Farby te ze względu na długi proces polimeryzacji (wysychania) umożliwiają długą pracę nad kompozycją i spokojne dokonywanie korekt i poprawek w mokrej farbie.
Zastosowanie techniki mieszanej, łączącej na jednym płótnie farby akrylowe i olejowe, wynika z dążenia do osiągnięcia efektów wizualnych oraz fakturowych niemożliwych do uzyskania przy użyciu tylko jednego z tych mediów. Taki zabieg wydatnie wzbogaca całą kompozycję, pozwalając na jednoczesne wyeksponowanie i podkreślenie najlepszych cech obu substancji malarskich – matowości i dynamicznej, szybkiej plamy akrylu z głębią, plastycznością oraz szlachetnością tradycyjnej warstwy olejnej.
Praca w tym systemie technologicznym jest jednak niezwykle wymagająca i wymaga wysokiej biegłości warsztatowej. Artysta musi wykazać się biegłą znajomością nie tylko indywidualnych właściwości każdego z tych mediów, ale przede wszystkim zrozumieniem ich wzajemnych, skomplikowanych interakcji między nimi. Każda z tych farb charakteryzuje się bowiem zupełnie inną optyką, odmiennym czasem wysychania, odmiennym stopniem kurczliwości oraz inną głębią i nasyceniem pigmentów. Świadome operowanie tymi różnicami i panowanie nad technologicznym procesem ich łączenia decyduje o finalnej trwałości oraz spójności strukturalnej całego płótna.
O artystce
Ewa Babiarz (ur. 2000 r. w Sosnowcu) jest uznaną malarką młodego pokolenia. Absolwentka katowickiej Akademii Sztuk Pięknych (2026), zdobyła m.in. Grand Prix (Nagrodę Artystyczną Rektora UAP) w 15. edycji prestiżowego ogólnopolskiego konkursu Nowy Obraz / Nowe Spojrzenie za swój dojrzały język wizualny i eksperymenty z fakturą obrazu.
Język malarski Ewy Babiarz charakteryzuje się unikalnym dialogiem pomiędzy surowym, graficznym kontrastem a ekspresyjną teksturą podłoża. Artystka po mistrzowsku łączy na płótnie technikę olejną i akrylową, uzyskując charakterystyczne różnice w strukturze plamy barwnej – od matowych, punktowych powierzchni przypominających strukturę tynku, po gładkie, niemal luminescencyjne przejścia kolorystyczne.
Kompozycje Babiarz często opierają się na monochromatycznych przedstawieniach figuratywnych, które zostają gwałtownie przełamane intensywnym, jaskrawym akcentem kolorystycznym – neonowym różem, fioletem czy jaskrawą zielenią. Te barwne plamy pełnią funkcję emocjonalnych i symbolicznych drogowskazów wewnątrz kompozycji. Pełny biogram artystki oraz pozostałe jej obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
