O obrazie:
Wielkoformatowe płótno “Co-existence” (135 x 125 cm) autorstwa Joanny Rusinek jest dziełem o muzealnej randze, stanowiącym wyraz jej dojrzałej praktyki artystycznej. To praca, w której artystka w mistrzowski sposób łączy biegłość warsztatową z gęstą, psychologiczną narracją.
Analiza formalna ujawnia kompozycję opartą na napięciu. Statyczna, niemal hieratyczna poza kobiety, patrzącej wprost na widza, kontrastuje z dynamicznym, ognistym tłem i ekspresyjną plamą czerni po prawej stronie. Największy dramat rozgrywa się jednak w warstwie kolorystycznej – jest to zderzenie dwóch antagonistycznych żywiołów: gorącego, płomiennego pomarańczu tła z chłodnym, błękitno-szarym spokojem (lub rezygnacją) bestii.
Interpretacyjnie, obraz ten jest kontynuacją i jednocześnie ewolucją kluczowych wątków w twórczości Rusinek, znanych choćby z wystawy “Miłość w czasach zarazy” (2021). Artystka ponownie podejmuje temat “kruszenia się patriarchatu” i “kobiecej siły”.
Jeśli jednak tamte prace przedstawiały dosłowną “śmierć patriarchatu” (kobiety trzymające odcięte męskie głowy) , tak “Co-existence” proponuje narrację bardziej złożoną i być może bardziej radykalną. Nie chodzi tu już o unicestwienie, lecz o podporządkowanie i współistnienie na nowych zasadach. Bestia, odwieczny symbol męskiej, nieokiełznanej siły, jest tu oswojona, zintegrowana ze sceną, lecz wyraźnie podporządkowana kobiecie.
Dzieło to jest doskonałą realizacją artystycznego credo Rusinek, która sama mówi: “Człowiek jest dla mnie ważny. Jest treścią moich prac”. Jest to “wymyślony portret” relacji, psychologiczne studium władzy, bliskości i kontroli. W kontekście biograficznym artystki, która od lat dzieli życie między Sopotem a Berlinem i współtworzy artystyczno-życiowy duet “Wolny Związek Zawodowy”, obraz ten nabiera dodatkowych znaczeń jako głęboka metafora partnerstwa – skomplikowanej koegzystencji dwóch silnych, odrębnych natur.
Obraz należy widzieć jako istotny głos w nurcie nowego surrealizmu figuratywnego. Rusinek nie ilustruje baśni – ona przepisuje ją na nowo, nasycając współczesną wrażliwością i krytycznym komentarzem społecznym. To dzieło o wyjątkowej wartości artystycznej, w którym siła wizualna idzie w parze z głębią intelektualnej i emocjonalnej analizy.
O temacie obrazu: Reinterpretacja “Pięknej i Bestii”
Obraz “Co-existence” podejmuje jeden z najstarszych i najbardziej fundamentalnych tematów w sztuce: relację człowieka ze światem zwierząt, a precyzyjniej – relację kobiety z “Bestią”. Jest to motyw o głębokich korzeniach kulturowych, badający dychotomię między cywilizacją a naturą, rozumem a instynktem, oraz pięknem a brzydotą.
Temat relacji ludzko-zwierzęcych jest obecny od zarania sztuki, począwszy od paleolitycznych malowideł naskalnych, przez egipskie hybrydy bóstw (jak Anubis), po średniowieczne bestiariusze, gdzie zwierzęta były nośnikami alegorii i symboli moralnych. Węższy temat, znany jako archetyp “Pięknej i Bestii”, został skodyfikowany w XVIII-wiecznych baśniach (autorstwa m.in. Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve i Jeanne-Marie Leprince de Beaumont), choć jego wizualny prototyp można odnaleźć w historii Petera Gonsalvusa, cierpiącego na hipertrichozę, którego portretowano na dworach XVI-wiecznej Europy.
W sztuce współczesnej motyw ten jest wciąż żywy, służąc jako narzędzie do badania “inności”, granic między gatunkami oraz do krytyki społecznej. Artystki i artyści feministyczni często wykorzystują baśniowe narracje do subwersywnego (wywrotowego) przepisywania ról płciowych. Praca Joanny Rusinek jest tego doskonałym przykładem – używa znanej baśni, by zadać pytania o naturę władzy, kontroli i współistnienia (tytułowe “Co-existence”) w relacjach międzyludzkich.
O technice: Olej na płótnie
Malarstwo olejne to jedna z najbardziej cenionych i trwałych technik malarskich, udoskonalona i spopularyzowana w Europie w XV i XVI wieku. Farba olejna składa się z drobno zmielonych pigmentów (barwników) zawieszonych w spoiwie, którym jest schnący olej, najczęściej lniany, rzadziej orzechowy lub makowy. Jej fundamentalną właściwością jest powolny proces schnięcia, który nie polega na odparowaniu wody, lecz na utlenianiu (polimeryzacji) oleju. Daje to artyście czas na precyzyjne mieszanie kolorów bezpośrednio na płótnie, uzyskiwanie subtelnych przejść tonalnych (sfumato) oraz wielokrotne nanoszenie poprawek. Technika ta pozwala na ogromną wszechstronność: od nakładania grubych, fakturowych warstw farby (impasto) po cienkie, laserunkowe (przezroczyste) warstwy. Zapewnia wyjątkową intensywność barw i trwałość dzieła.
Płótno przed rozpoczęciem pracy musi być odpowiednio przygotowane. Surowe płótno (lniane lub bawełniane) jest naciągane na krosna (blejtram), a następnie gruntowane. Gruntowanie polega na nałożeniu specjalistycznego podkładu, zwanego gesso. Proces ten ma kluczowe znaczenie: izoluje płótno od kwasów zawartych w oleju, zapobiega nadmiernemu wchłanianiu farby (“piciu” spoiwa przez płótno), usztywnia powierzchnię i zapewnia optymalną przyczepność farby do podłoża. Tradycyjnie nakłada się co najmniej dwie warstwy gesso, często krzyżowo (jedną pionowo, drugą poziomo).
Po całkowitym wyschnięciu farby olejnej (co w zależności od grubości położonych warstw farby może trwać od kilku miesięcy do nawet roku), obraz jest zabezpieczany werniksem. Werniks to rodzaj lakieru, najczęściej roztwór naturalnej żywicy (np. damarowej lub mastyksowej) w lotnym rozpuszczalniku. Pełni on dwie funkcje: ochronną i estetyczną. Chroni powierzchnię malowidła przed kurzem, brudem, wilgocią i promieniowaniem UV. Jednocześnie wyrównuje połysk obrazu (może być błyszczący, satynowy lub matowy) i “pogłębia” kolory, wydobywając ich pełną intensywność. Werniks końcowy jest projektowany tak, by w przyszłości konserwator mógł go usunąć wraz z nagromadzonymi zanieczyszczeniami bez uszkadzania oryginalnej warstwy farby.
O artystce:
Joanna Rusinek (ur. 1979) – artystka wizualna, malarka, rysowniczka i autorka plakatów. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (2007), dyplom z plakatu i rysunku. Swoją przestrzeń życiową i zawodową dzieli między Sopotem a Berlinem.
Jest współzałożycielką Pracowni-Galerii KIT w Sopocie.1 Od 2009 roku współtworzy również grupę artystyczną „Wolny Związek Zawodowy” wraz z Filipem Kalkowskim. W swojej twórczości, zakorzenionej w psychologicznej obserwacji, bada relacje międzyludzkie, archetypy i kobiecą siłę, często wchodząc w krytyczny dialog z patriarchatem.
Laureatka licznych stypendiów, m.in. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2017) oraz Departamentu Kultury i Europy Senatu Berlina (2020). Jej prace znajdują się w kolekcjach publicznych, w tym w Muzeum Narodowym w Gdańsku oraz Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie. Więcej informacji o artystce oraz jej pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
