O obrazie:
Obraz “Narcisseae” Joanny Rusinek to dzieło syntetyczne i niezwykle mocne w swoim przekazie. Tytuł jest tu kluczem, który otwiera wielopoziomową interpretację, głęboko zakorzenioną w kluczowych zainteresowaniach artystki: archetypach, psychologii i kobiecej sile.
Narcisseae to łacińska, botaniczna nazwa narcyzów, czyli grupy ozdobnych roślin cebulowych z rodziny amarylkowatych, znanych z charakterystycznych, często pachnących kwiatów. Kwiat ten wziął swoją nazwę od mitycznego Narcyza, pięknego młodzieńca, który odrzucił miłość nimfy Echo, a za karę zesłaną przez Nemezis zakochał się we własnym odbiciu w tafli wody. Umarł z tęsknoty za niemożliwym do spełnienia uczuciem do samego siebie, a na jego grobie wyrósł kwiat nazwany jego imieniem.
Rusinek, sięgając po ten mit, nie ilustruje go jednak wprost. Zamiast męskiego bohatera, przedstawia kobiecy portret. Zamiast realistycznej sceny nad strumieniem, daje nam psychodeliczny, niemal toksyczny w swojej kolorystyce portret psychologiczny. Artystka używa liczby mnogiej (Narcisseae – narcyzowate), sugerując, że nie maluje jednostki, lecz całą rodzinę postaci, archetyp lub wręcz współczesną kondycję kulturową, często określaną jako epoka narcyzmu.
W kontekście feministycznego nurtu w twórczości Rusinek , obraz ten staje się jednak bardziej skomplikowany niż prosta krytyka próżności. Mit Narcyza można odczytać nie tylko jako opowieść o samouwielbieniu, ale także o niemożności prawdziwego poznania samego siebie – o pułapce patrzenia jedynie na powierzchowne odbicie. Półprzymknięte, zmysłowe oczy kobiety na obrazie nie patrzą na widza. Są to oczy zwrócone do wewnątrz, pogrążone w introspekcji.
W świecie, który historycznie sprowadzał kobietę do roli obiektu (jak nimfa Echo, która straciła głos i stała się jedynie odbiciem), akt radykalnego skupienia na sobie może być zarówno pułapką narcyzmu, jak i wywrotowym aktem odzyskania podmiotowości. Jaskrawa, kwaśna żółcień i graficzna, mroczna zieleń – formalnie nawiązujące do graficznego wykształcenia artystki – wizualizują tę dwoistość: energię i toksyczność, uwodzenie i niebezpieczeństwo płynące z “teatru podświadomości”.
O temacie obrazu: Portret Psychologiczny i Archetyp
Portret to jeden z fundamentalnych gatunków malarskich, definiowany jako artystyczne przedstawienie konkretnej osoby lub grupy, mające na celu oddanie fizycznego podobieństwa lub cech charakteru. W swojej historii portret ewoluował od funkcji czysto reprezentacyjnej (manifestacja władzy, statusu społecznego) do narzędzia głębokiej analizy. Szczególną jego formą jest portret psychologiczny, który zyskał na znaczeniu w czasach nowożytnych. Jego celem nie jest wyłącznie wierne odwzorowanie rysów, ale przede wszystkim uchwycenie wewnętrznego życia modela – jego emocji, osobowości i stanu duchowego.
O technice: Technika mieszana: farba olejna i tempera na płótnie
Artyści często stosują techniki własne (mieszane), aby połączyć pożądane właściwości różnych mediów malarskich. Jedną z najstarszych i najbardziej cenionych technik mieszanych jest łączenie tempery i malarstwa olejnego.
- Tempera: Jest to technika, w której spoiwem dla pigmentów jest emulsja, tradycyjnie żółtko jaja kurzego. Charakteryzuje się bardzo szybkim schnięciem, dużą trwałością oraz matowym, aksamitnym wykończeniem. Jest idealna do precyzyjnego rysunku i tworzenia kryjących warstw.
- Farba Olejna: Używa schnącego oleju (np. lnianego) jako spoiwa. Schnie powoli, co pozwala na płynne mieszanie kolorów, wielokrotne poprawki oraz nakładanie cienkich, przezroczystych warstw (laserunków).
Artyści łączą te dwa media, aby uzyskać unikalne efekty wizualne. W klasycznej metodzie, malarze renesansowi często wykonywali podmalówkę (pierwszą warstwę obrazu) szybkoschnącą temperą. Na tej stabilnej, matowej i jasnej bazie nakładali następnie warstwy farby olejnej.
Głównym celem takiego zabiegu jest osiągnięcie wyjątkowej świetlistości i głębi koloru. Światło, zamiast odbijać się od powierzchni farby, przenika przez transparentne warstwy olejne i odbija się od jasnej podmalówki temperowej, dając efekt “świecenia” obrazu od wewnątrz. Współcześnie artyści łączą te techniki również dla uzyskania interesujących kontrastów fakturalnych – matowości tempery i połysku (lub satyny) farby olejnej.
O artystce:
Joanna Rusinek (ur. 1979) – artystka wizualna, malarka, rysowniczka i autorka plakatów. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (2007), dyplom z plakatu i rysunku. Swoją przestrzeń życiową i zawodową dzieli między Sopotem a Berlinem.
Jest współzałożycielką Pracowni-Galerii KIT w Sopocie.1 Od 2009 roku współtworzy również grupę artystyczną „Wolny Związek Zawodowy” wraz z Filipem Kalkowskim. W swojej twórczości, zakorzenionej w psychologicznej obserwacji, bada relacje międzyludzkie, archetypy i kobiecą siłę, często wchodząc w krytyczny dialog z patriarchatem.
Laureatka licznych stypendiów, m.in. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2017) oraz Departamentu Kultury i Europy Senatu Berlina (2020). Jej prace znajdują się w kolekcjach publicznych, w tym w Muzeum Narodowym w Gdańsku oraz Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie. Więcej informacji o artystce oraz jej pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
