O obrazie:
Wstęp: Twórczość Lecha Batora jest konsekwentną grą z percepcją widza, prowadzoną w duchu wiary, że wartościowe dzieło sztuki obroni się samo, bez zbędnego szumu i ideologicznej nadbudowy. Artysta, stroniąc od bezpośredniej publicystyki, woli posługiwać się subtelną metaforą, by komentować otaczającą go rzeczywistość. Jego prace są wyrazem troski o świat, który w pogoni za technologicznym postępem zatraca więź z naturą. Z tej filozofii, a także z niechęci do odtwarzania konkretnych ludzkich twarzy, zrodził się jego artystyczny “znak towarowy” – postać Pana Jelenia. Ta mityczna hybryda, anonimowa i uniwersalna, staje się głównym aktorem w “rogatym świecie” Batora, pozwalając każdemu odbiorcy na indywidualną podróż interpretacyjną. Praca Last Supper jest jednym z najśmielszych i najbardziej ikonicznych przykładów tej strategii, w której artysta sięga po jedno z najsłynniejszych dzieł w historii sztuki, by opowiedzieć na nowo swoją historię o naturze i cywilizacji.
Temat i Styl: Praca jest bezpośrednim nawiązaniem, a zarazem surrealistyczną reinterpretacją “Ostatniej Wieczerzy” Leonarda da Vinci. Bator dokonuje aktu artystycznej apropriacji, czyli świadomego przejęcia i przetworzenia istniejącego dzieła. Stylistycznie obraz wpisuje się w charakterystyczny dla artysty pop-surrealizm o gładkim, niemal ilustracyjnym wykończeniu. Zastępując apostołów swoimi postaciami o głowach jeleni, Bator odrealnia scenę, a wprowadzając na stół jaskrawoczerwony model samochodu sportowego, zderza sacrum z profanum – duchowość z symbolem konsumpcjonizmu. Chociaż dla niektórych odbiorców zabieg ten może wydawać się nieco kontrowersyjny, to jednak został przeprowadzony z wielkim artystycznym smakiem. Zwierzęcy bohaterowie odwołują się do praw natury, tak agresywnie dzisiaj naruszanych przez gatunek, nazywający siebie Homo Sapiens. Obraz jest oprawiony własnoręcznie przez artystę w drewnianą, zdobioną ramę, znakomicie współgrającą z klimatem dzieła i tworzącą z nim jedną całość. Idealny obraz dla każdego, kto nie obawia się wymagającej sztuki w swoim otoczeniu.
Układ i format płótna: Panoramiczny, horyzontalny format pracy jest wiernym odzwierciedleniem układu fresku Leonarda. Taki kadr pozwala na szerokie ujęcie sceny i symetryczne rozlokowanie postaci wzdłuż stołu, co jest kluczowe dla zachowania dramaturgii pierwowzoru.
Podsumowanie: Last Supper to dzieło inteligentne, wymagające i przewrotne. Poprzez trawestację arcydzieła renesansu, artysta tworzy uniwersalny komentarz na temat dewaluacji tradycyjnych wartości i zastępowania duchowości przez materializm. To obraz, który bawi, niepokoi i zmusza do myślenia, dowodząc siły i aktualności strategii artystycznej Batora.
O temacie obrazu: Portret antropomorficzny. Ostatnia wieczerza
Antropomorfizm w sztuce to zabieg polegający na przedstawianiu zwierząt, bóstw lub przedmiotów w ludzkiej postaci lub z ludzkimi cechami. Jest to motyw stary jak sama sztuka, obecny od czasów starożytnego Egiptu, przez grecką mitologię, po średniowieczne bestiariusze. W zależności od kontekstu, służył do tworzenia panteonu bóstw, personifikacji sił natury, a w późniejszych wiekach stał się potężnym narzędziem satyry społecznej i politycznej, jak w “Folwarku zwierzęcym” George’a Orwella. Lech Bator wpisuje się w ten nurt, wykorzystując portret antropomorficzny do celów krytycznych. Jego Pan Jeleń, umieszczony w ikonicznej scenie z historii kultury, staje się lustrem, w którym odbijają się ludzkie obsesje. Zwierzęca “twarz” demaskuje absurdalność ludzkich systemów wartości, sugerując, że ludzkość, oddając cześć materialnym fetyszom, sama zachowuje się w sposób godny pożałowania.
Dzieło Batora prowadzi bezpośredni dialog ze słynnym malowidłem ściennym Leonarda da Vinci, namalowanym na zamówienie księcia Mediolanu, Ludwika Sforzy w latach 1495-1498 w refektarzu (jadalni) klasztoru przy Santa Maria delle Grazie w Mediolanie. Co ciekawe, wbrew powszechnej opinii, nie jest to klasyczny fresk. Leonardo, chcąc uzyskać większą świetlistość barw i móc nanosić poprawki, poeksperymentował nieco z techniką, malując temperą na suchym tynku pokrytym mieszanką gipsu, paku i mastyksu. Niestety, ta innowacja okazała się katastrofalna w skutkach – dzieło zaczęło niszczeć już za życia autora. Kompozycja Leonarda jest arcydziełem renesansowej harmonii i dramaturgii. Przedstawia moment tuż po tym, jak Chrystus wypowiada słowa: “Jeden z was mnie zdradzi”, a artysta mistrzowsko uchwycił falę poruszenia i różne reakcje psychologiczne dwunastu apostołów.
O technice: wydruk na płótnie
Praca Last Supper została wykonana w technice szlachetnego wydruku na płótnie, często określanej mianem giclée. Jest to najwyższej jakości forma reprodukcji cyfrowej, uznawana w świecie sztuki za technikę kolekcjonerską. Proces rozpoczyna się od stworzenia cyfrowego pliku o bardzo wysokiej rozdzielczości z oryginalnego dzieła sztuki (w tym przypadku z obrazu akrylowego Batora). Następnie, za pomocą specjalistycznej, wielkoformatowej drukarki atramentowej, obraz jest przenoszony na zagruntowane płótno artystyczne (bawełniane lub poliestrowe). Kluczowe jest tu użycie archiwalnych, pigmentowych tuszów (a nie barwnikowych), które charakteryzują się niezwykłą trwałością i odpornością na blaknięcie pod wpływem światła, gwarantując żywotność kolorów przez dziesięciolecia.
Mimo wysokiej trwałości, wydruk na płótnie jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, wilgoć i promieniowanie UV. Aby go zabezpieczyć, należy pokryć jego powierzchnię specjalnym werniksem w sprayu lub płynie, przeznaczonym do wydruków pigmentowych. Taki werniks tworzy bezbarwną, elastyczną warstwę ochronną, która chroni przed zarysowaniami, kurzem i blaknięciem, a także pozwala na ujednolicenie połysku pracy. Oprawienie pracy w ramę, najlepiej za szkłem muzealnym z filtrem UV, stanowi dodatkową, najlepszą formę ochrony.
O autorze:
Lech Bator (ur. 1985) grafik i malarz średniego pokolenia. W 2010 ukończył projektowanie graficzne na Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie, kierowanej przez Franciszka Starowieyskiego i Antoniego Fałata. Początkowo pracował z formami graficznymi i kolażem cyfrowym, z czasem dołączył do palety swoich środków wyrazu również malarstwo.
Na swoich obrazach przedstawia postaci ludzkie z głowami jeleni lub saren – te surrealistyczne, mitologiczne hybrydy są jego charakterystycznym, rozpoznawalnym na pierwszy rzut oka znakiem towarowym. Prace Batora dzięki wypracowanemu, rozpoznawalnemu stylowi i walorom artystycznym są dobrze odbierane przez publiczność i krytyków. Przekłada się to też w wymierny sposób na wartość inwestycyjną jego dzieł, która od roku 2011 wzrosła już ponad 4-krotnie.
W 2018 roku w St. Moritz w Szwajcarii kolekcja jego prac została zaprezentowana w Art Jed Gallery obok obrazów Damiana Hirsta, jednego z najlepiej sprzedających się współczesnych artystów. Dzieła artysty były prezentowane również w Anglii, Norwegii, USA, Francji oraz we Włoszech. Liczne prace artysty znajdują się w prywatnych kolekcjach w wielu krajach. Więcej informacji o artyście oraz jego pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
