O grafice: Architektura sekwencji i uwikłanie w strukturę
Grafika „Macierz” (85 × 55 cm, edycja 1/5, 2023 r.) Jakuba Rakusa-Suszczewskiego to wielowarstwowa kompozycja o wyraźnie narracyjnej, niemal filmowej dramaturgii. Pole obrazowe zostało zorganizowane za pomocą wertykalnego podziału na trzy strefy, przywodzące na myśl układ tryptyku, sekwencję klatek montażowych na taśmie celuloidowej lub otwarte okna cyfrowego interfejsu roboczego. Tytuł dzieła odsyła zarówno do pojęcia matematycznego – prostokątnej tablicy liczb organizującej zbiory danych – jak i do łacińskiego źródłosłowu (matrix, oznaczającego pierwotnie matkę, łono, a w szerszym sensie formę nadającą kształt materii). W interpretacji artysty owa struktura zyskuje charakter technologicznego uniwersum, w którym człowiek podlega rygorom wszechobecnej digitalizacji.
Kompozycja opiera się na surowym kontraście monumentalnych płaszczyzn smolistej czerni z organicznymi, miękkimi formami w tonacji pudrowego różu i jasnego beżu. W lewym segmencie kadru pojawia się zarysowana oszczędną kreską sylwetka ludzka z odwróconą głową, wpisana w zgeometryzowaną chmurę i otoczona gęstą siatką pionowych rastrów. W środkowej i prawej części płótna pionowe linie konstrukcyjne zderzają się ze świetlistymi elipsami oraz ukośnym pasem perspektywicznym, który dynamicznie przecina przestrzeń, wprowadzając wrażenie ciągłego transferu informacji. Rysunkowa precyzja, rejestrująca mikroskopijne drgania ręki i fakturę kreski, łączy się z chłodnym montażem cyfrowym oraz usterkami generatywnymi, w których zakłócenie systemu staje się integralnym elementem estetycznym.
Równowaga między dyscypliną podziałów a swobodą plam barwnych sprawia, że „Macierz” funkcjonuje w przestrzeni jako wyrazisty, nowoczesny relief graficzny. Praca stanowi znakomitą propozycję do minimalistycznych wnętrz rezydencjonalnych, nowoczesnych przestrzeni biurowych oraz dojrzałych kolekcji sztuki współczesnej, otwierając przestrzeń do refleksji nad miejscem jednostki w zautomatyzowanym świecie algorytmów.
O temacie: Pejzaż antropogeniczny i rola sztafarzu w tradycji pejzażowej
Pejzaż jako samodzielny gatunek artystyczny przeszedł ewolucję od renesansowego tła dla narracji biblijnych, przez siedemnastowieczne holenderskie studia natury, aż po monumentalne weduty i widoki architektoniczne epoki oświecenia. Nieodłącznym elementem klasycznej kompozycji krajobrazowej był sztafarz (z języka niemieckiego: staffieren – przyozdabiać, wyposażać), czyli niewielkie sylwetki postaci ludzkich lub zwierzęcych wprowadzane do kadru. Sztafarz nie stanowił głównego tematu przedstawienia; pełnił funkcję miary przestrzennej, pozwalając widzowi uchwycić relację skali między człowiekiem a ogromem otoczenia, a zarazem nadawał topograficznemu widokowi wymiar narracyjny i emocjonalny. Wraz z nadejściem rewolucji przemysłowej w XIX wieku tradycyjny pejzaż naturalny zaczął ustępować miejsca widokom miejskim i fabrycznym, rejestrującym ekspansję inżynierii, mostów, kolei oraz hutnictwa.
W sztuce nowoczesnej i współczesnej topos ten przekształcił się w koncepcję pejzażu antropogenicznego – krajobrazu ukształtowanego, zniekształconego bądź w całości wytworzonego przez działalność technologiczną człowieka. Współcześni graficy i malarze odchodzą od romantycznej kontemplacji przyrody, kierując uwagę ku syntetycznym środowiskom wielkich aglomeracji, halom serwerowni, węzłom komunikacyjnym i sieciom przesyłowym. W pejzażu technogenicznym funkcja sztafarzu zyskuje wymiar krytyczny: zredukowana, schematyczna sylwetka ludzka nie jest już panem widoku, lecz zagubionym elementem wewnątrz gigantycznej, bezdusznej aparatury. Pejzaż antropogeniczny staje się tym samym przestrzenną diagnozą współczesności, ukazując świat, w którym sztuczne konstrukcje i cyfrowe matryce zastąpiły naturalny horyzont, zmuszając człowieka do redefinicji własnej obecności w stworzonym przez siebie otoczeniu.
Opis techniki – Mixed-media: collage, druk, rysunek tuszem, flamaster
Technika mieszana łącząca tradycyjny warsztat rysunkowy z zaawansowaną grafiką cyfrową to wieloetapowy proces twórczy, wymagający równoczesnej biegłości w rzemiośle manualnym oraz środowisku wirtualnym. Początkiem pracy jest zwykle odręczny rysunek na papierze – wykonywany za pomocą tuszu, piórka, ołówka lub węgla – który rejestruje bezpośredni, organiczny ślad ręki artysty oraz unikalną fakturę podłoża. Na tym etapie często powstają również fizyczne kolaże z materiałów drukowanych i szkiców roboczych. Te unikatowe matryce analogowe są następnie digitalizowane w wysokiej rozdzielczości optycznej i przenoszone do środowiska cyfrowego, gdzie autor poddaje je przekształceniom: nawarstwia wektorowe siatki, generuje płaszczyzny koloru oraz wprowadza kontrolowane błędy algorytmiczne.
Integracja tak odmiennych mediów stawia przed twórcą szczególne wymagania warsztatowe. Artysta musi precyzyjnie kontrolować reakcje zachodzące między naturalnym ziarnem rysunku a syntetyczną ostrością grafiki komputerowej, dbając o to, by cyfrowa obróbka nie zatarła haptycznego charakteru pierwowzoru. Finałowy projekt przenoszony jest na fizyczny nośnik w technologii druku pigmentowego przy użyciu trwałych, archiwalnych tuszów mineralnych. Podłożem jest najczęściej szlachetny, bezkwasowy papier bawełniany o gramaturze rzędu 250–310 g/m², charakteryzujący się neutralnym pH oraz wysoką odpornością na starzenie i fotochemiczną degradację. Po wydrukowaniu każda odbitka z wąskiego nakładu autorskiego jest indywidualnie weryfikowana pod kątem tonalnym, a następnie sygnowana i numerowana ołówkiem przez artystę, zyskując status pełnoprawnego dzieła sztuki.
O artyście:
Jakub Rakusa-Suszczewski (dyplom 1990) – warszawski artysta grafik, absolwent Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni filmu animowanego prof. Daniela Szczechury. Wieloletni projektant grafiki wydawniczej i telewizyjnej oraz twórca wizualizacji danych w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW. W swojej dojrzałej twórczości graficznej łączy rygor rysunku odręcznego z grafiką cyfrową, kolażem i estetyką błędu (glitch art), tworząc wielowarstwowe kompozycje na styku architektury, technologii i figuracji. Uczestnik International Print Biennale (2016, 2018) oraz autor wystaw indywidualnych w Warszawie i Bytomiu. Pełny biogram artysty, oraz wszystkie jego prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
