O obrazie:
W wielkoformatowym płótnie „Droga na przełaj” (180 × 130 cm) Emilia Uksik podejmuje temat pejzażu prowincjonalnego, przekształcając realistyczny widok wiejskiego zaułka w wielowymiarową, nastrojową przestrzeń malarskiej kontemplacji. Kompozycja została ujęta z perspektywy wędrowca wkraczającego na wąską, nieoczywistą ścieżkę – tytułowy skrót prowadzący między płotami, zaroślami i surowymi bryłami zabudowań.
Na pierwszym planie artystka z niezwykłą swobodą operuje materią: roztapiający się, zmieszany z błotem śnieg pulsuje fakturowymi uderzeniami pędzla i chropowatym impastem. Wertykalny format płótna prowdzi nasz wzroku ku górze, gdzie geometryczny rytm architektury ustępuje miejsca finezyjnej siatce nagich, splecionych koron drzew, przez które przedzierają się powidoki zachodzącego zimowego słońca. To właśnie operowanie światłocieniem i atmosferycznym nastrojem stanowi o sile wyrazu tego dzieła; Uksik wydobywa z chropowatości wiejskiej architektury autentyczny, głęboki, niemal metafizyczny spokój.
Obraz jest pochwałą prostoty, nieidealności i śladów upływu czasu, widocznych w spatynowanych, nierównych pokryciach dachów czy spękanej strukturze ceglanych murów. Połączenie monumentalnej skali z intymnością i ciszą kadru sprawia, że obraz staje się wizualnym azylem, prowokującym do refleksji nad zakorzenieniem, pamięcią miejsc oraz relacją człowieka z jego bezpośrednim otoczeniem.
Ze względu na swój imponujący format płótno idealnie sprawdzi się jako centralny punkt reprezentacyjnego salonu, przestronnego holu rezydencji lub nowoczesnego gabinetu, wnosząc do wnętrza organiczne ciepło, szlachetny koloryt i wyciszającą głębię perspektywy.
O temacie: Pejzaż prowincjonalny i poetyka peryferii
Pejzaż jako samodzielny gatunek malarski przeszedł długą ewolucję – od renesansowego tła dla scen biblijnych i mitologicznych, przez holenderskie studia rodzimej natury w XVII wieku, aż po impresjonistyczną i postimpresjonistyczną rewolucję światła. Szczególne miejsce w tradycji środkowoeuropejskiej zajmuje nurt pejzażu prowincjonalnego i nastrojowego, zapoczątkowany przez realistów i symbolistów przełomu XIX i XX wieku. W tym ujęciu krajobraz przestał być jedynie topograficznym zapisem konkretnego miejsca, stając się nośnikiem stanów psychicznych, tożsamości kulturowej oraz refleksji nad przemijaniem.
We współczesnym malarstwie pejzaż prowincjonalny i peryferyjny zyskuje nowe, krytyczne i egzystencjalne znaczenie. Artyści odwracają się od wielkomiejskiego zgiełku i zunifikowanej przestrzeni na rzecz miejsc nieoczywistych: wiejskich podwórek, granicznych ścieżek czy zapomnianej architektury gospodarczej. Temat ten staje się przestrzenią poszukiwania autentyczności, pamięci oraz harmonii w relacji ze zmieniającymi się cyklami przyrody. Skupienie na detalu codziennego pejzażu pozwala na wydobycie uniwersalnego piękna z elementów z pozoru prozaicznych, przekształcając zwykły fragment rzeczywistości w pole głębokiego doświadczenia estetycznego.
O technice: Farba olejna na płótnie
Malarstwo olejne na płótnie to tradycyjna technika artystyczna wykorzystująca farby powstałe w procesie dokładnego ucierania pigmentów z olejem roślinnym, najczęściej lnianym, który pełni funkcję spoiwa polimeryzującego (wysychającego) pod wpływem tlenu.
Zastosowanie podobrazia z naturalnego płótna lnianego, cenionego za wyjątkową elastyczność i wytrzymałość na naprężenia mechaniczne, stanowi od wieków klasyczny standard sztuki sztalugowej. Specyfika medium olejnego – charakteryzującego się m.in. długim czasem wysychania – umożliwia malarzowi wieloetapowe modelowanie formy, płynne przenikanie przejść tonalnych (sfumato) oraz swobodne nakładanie kolejnych warstw kryjących i przezroczystych laserunków.
Proces powstawania obrazu rozpoczyna się od precyzyjnego naciągnięcia surowego lnu na drewniane krosno malarskie (blejtram). Tkaninę poddaje się klejeniu, a następnie pokrywa warstwami elastycznego gruntu malarskiego (gessa), którego zadaniem jest odizolowanie włókien lnu od bezpośredniego kontaktu ze schnącym olejem oraz nadanie podłożu odpowiedniej przyczepności.
Po zakończeniu pracy twórczej i całkowitym utwardzeniu powłoki malarskiej (co w przypadku grubych warstw może trwać nawet wiele miesięcy), lico dzieła zabezpiecza się szlachetnym werniksem. Warstwa werniksowa chroni pigmenty przed kurzem, wilgocią i promieniami UV, a zarazem wyrównuje stopień połysku i wydobywa maksymalną głębię optyczną z ciemnych i laserunkowych partii obrazu.
O artystce
Emilia Uksik (ur. 2002 r. w Opolu) – malarka, autorka instalacji, obiektów przestrzennych i działań performatywnych. Studentka V roku malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku w renomowanej pracowni prof. Krzysztofa Gliszczyńskiego. Ukończyła Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia w Głubczycach (klasa skrzypiec) oraz Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Jana Cybisa w Opolu. Stypendystka Marszałka Województwa Pomorskiego (2026) oraz wielokrotna stypendystka Rektora ASP w Gdańsku.
W swojej twórczości łączy warsztat wielkoformatowego malarstwa olejnego z głęboką wrażliwością ekologiczną i namysłem nad tożsamością człowieka we współczesnym świecie. Jej malarstwo wyróżnia się dojrzałą pracą ze światłem, wielowarstwowym laserunkiem oraz dynamicznym dialogiem między organiczną plamą barwną a linearnym detalem. Równolegle realizuje zaangażowane projekty site-specific i performansy we współpracy z organizacją Ghost Diving Poland (m.in. cykl obiektów „Sieci Widmo” na molo w Sopocie, performans „Wynurzenie” w Gdyni czy instalacja „Dom na Dnie” w gdańskim Grid ArtHub).
Uczestniczka programu sieciowania artystycznego ZACZYN (2026), rezydentka Grid ArtHub (2025) oraz uczestniczka licznych wystaw zbiorowych w kraju (m.in. Galeria Sztuki Wozownia w Toruniu, GSW w Opolu, Galeria Sztuka Wyboru w Gdańsku, Slot Art Festival). Pełny biogram artystki oraz pozostałe jej obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
