O obrazie:
Dzieło „Spektakl 5” Małgorzaty Gawareckiej stanowi podsumowanie całego cyklu baletowego, w którym osobiste wspomnienia artystki przekształcają się w wieloplanowy traktat o przestrzeni, dyscyplinie i intymnej dynamice grupy. Gawarecka rezygnuje z prostego blichtru scenicznego, koncentrując uwagę widza na strefie kulis – przestrzeni prób i zawieszenia pomiędzy ciszą przygotowań a nadchodzącym występem. Płótno zachwyca wyrafinowaną, niemal matematyczną reżyserią kompozycji, opartej na dynamicznym dialogu przecinających się osi diagonalnych.
Główna oś kompozycji bierze swój początek w lewym dolnym rogu obrazu. Malarka prowadzi ją przez masywne, pochylone sylwetki pierwszoplanowych tancerek, następnie przecina przeciwną przekątną wyznaczoną przez rząd pięciu siedzących w skupieniu baletnic, by finalnie znaleźć swój dramatyczny punkt kulminacyjny w prawym górnym narożniku płótna. To właśnie tam artystka umieściła najsilniejszy akcent kolorystyczny kompozycji: intensywny, jarzący się oranżem otwór otwartych drzwi, przesłonięty przez kolejne postaci. Ta świetlista plama nie tylko natychmiast przyciąga wzrok i rozbija chłodną dominantę pruskich błękitów i szarości, ale pełni funkcję swoistego zaworu bezpieczeństwa dla całej przestrzeni – „wyprowadza” spojrzenie widza poza kadr, sugerując istnienie niewidocznego, rozświetlonego świata sceny właściwej.
Formalny dialog farby olejnej z surowym śladem pastelu olejnego pozwala artystce na operowanie pełną skalą środków: od miękkich, laserunkowych zacieków po zdecydowaną, woskową kreskę definiującą kontury ciał. Brak powłoki werniksowej, surowe krawędzie płótna oraz rytmiczne pasy światłocienia podkreślają bezkompromisową prawdę procesu twórczego, w którym laboratoryjny szkic współistnieje z monumentalną formą. „Spektakl 5” to dzieło o dużej dyscyplinie kompozycyjnej i sile wyrazu, w którym Gawarecka udowadnia, że współczesne, młode malarstwo figuratywne potrafi w sposób nowatorski i magnetyczny reinterpretować klasyczne motywy europejskiej historii sztuki.
Czy wiesz, że…
Motyw tancerek i scen teatrów muzycznych pojawiał się również u polskich mistrzów przełomu XIX i XX wieku, m.in. u Stanisława Wyspiańskiego czy Józefa Pankiewicza? Polscy artyści, podobnie jak paryscy impresjoniści, szukali w przestrzeni teatru nowoczesnego światła oraz syntetycznych form ekspresji, tworząc pomost między tradycyjnym figuratywizmem a nowo powstającą moderną.
O temacie: Kulisy teatru i wieloplanowa narracja rodzajowa
Motyw kulis teatralnych to jeden z najbardziej intrygujących wariantów malarstwa rodzajowego, opierający się na napięciu między tym, co przeznaczone dla oka publiczności, a tym, co pozostaje w strefie cienia i przygotowań. Zamiast oficjalnej, wyreżyserowanej reprezentacji artysta odsłania przed odbiorcą przestrzeń graniczną: miejsce tremy, zmęczenia, wyczekiwania i intymnych mikro relacji między wykonawcami spektaklu. Wprowadzenie do takiego kadru wielu planów pozwala na symultaniczne opowiedzenie kilku historii równolegle, tworząc gęstą tkankę społeczną zjednoczoną wspólnym celem.
We współczesnej sztuce temat ten zyskuje głęboki wymiar psychologiczny i autobiograficzny, stając się metaforą pamięci oraz procesu dorastania. Rezygnacja z jednoznacznej narracji na rzecz nastroju sprawia, że anonimowe sylwetki baletnic stają się nośnikami uniwersalnych ludzkich emocji – potrzeby bliskości, dyscypliny oraz poszukiwania własnego miejsca w strukturze zbiorowości. Płótno staje się tym samym traktatem o ulotności chwili, w której czas zatrzymuje się w pół gestu tuż przed wielkim wydarzeniem.
O technice: Technika mieszana – farba olejna i pastel olejny na płótnie bawełnianym
Praca w technice mieszanej, łączącej odmienne materiały malarskie, jest z natury znacznie bardziej wymagająca niż operowanie pojedynczym medium. Artysta decydujący się na takie zestawienie musi nie tylko biegle władać specyfiką poszczególnych środków, lecz przede wszystkim dokładnie przewidzieć ich wzajemne oddziaływanie chemiczne i mechaniczne w bezpośrednim kontakcie na płótnie.
Płynna farba olejna wiązana schnącym olejem roślinnym potrzebuje czasu na powolną polimeryzację, podczas gdy nakładany na nią pastel olejny – zawierający nieschnące oleje mineralne i woski – tworzy gęsty, nieelastyczny ślad sztyftu, który wchodzi w bezpośrednią reakcję z wilgotną lub półsuchą warstwą podmalówki. Wykorzystanie obu mediów wymaga od malarki intuicji technologicznej, by uniknąć pękania warstw i uzyskać zamierzoną grę struktur – od miękkich, laserunkowych przejść pędzla po surową, wyrazistą kreskę rysunkową.
Podłożem dla tej kompozycji jest płótno bawełniane o gładkim, regularnym splocie, które zapewnia sprężystość i równomierne prowadzenie narzędzia malarskiego. Płótno przed malowaniem zostało zabezpieczone klejem i elastycznym gruntem malarskim (gesso), który chroni włókna tkaniny przed olejami i zapewnia odpowiednią przyczepność kolejnych warstw koloru. Rezygnacja z werniksu pozwala zachować autentyczny, niejednorodny charakter powierzchni, w którym surowy mat gruntu współistnieje ze świetlistością barwnych plam.
O artystce
Małgorzata Bożena Gawarecka (ur. 2003 w Krakowie) – malarka figuratywna, studentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni prof. Grzegorza Sztwiertni i dr. inż. arch. Michała Sroki. Doświadczenie warsztatowe zdobywała także na Uniwersytecie w Vigo w Hiszpanii. W swojej twórczości bada relacje międzyludzkie i przestrzeń emocjonalną, budując niejednoznaczne, intymne narracje z udziałem postaci kobiecych. Jej styl, czerpiący z ducha impresjonizmu i ekspresjonizmu, wyróżnia się swobodnym gestem, warstwowym budowaniem plamy olejnej połączonej z pastelami oraz dbałością o światło i ślady procesu twórczego na płótnie. Pełny biogram artystki oraz pozostałe jej obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
