O obrazie:
Obraz „Zwid” Szymona Goncerza to wybitny przykład nowoczesnej abstrakcji organicznej, w której erudycja warsztatowa artysty spotyka się z radykalną wolnością gestu malarskiego. Droga twórcza Goncerza – obejmująca pisanie ikon, kopie malarstwa dawnych mistrzów oraz studia na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki krakowskiej ASP – zaowocowała wyjątkową świadomością medium. Artysta nie traktuje jednak wiedzy technologicznej jako ograniczenia, lecz jako fundament, z którego wyrusza w stronę całkowitej autonomii obrazu. W „Zwidzie” odrzuca jakąkolwiek dosłowną narrację, czyniąc płaszczyznę płótna polem czystej, intuicyjnej energii.
Kompozycja zachwyca mistrzowską reżyserią napięć przestrzennych. Płótno pulsuje dzięki odważnemu zestawieniu jaskrawych, cytrynowo-seledynowych żółci z nasyconym cynobrem i chłodnymi smugami błękitu, które zdają się wirować wewnątrz organicznej formy. Ciężki, niemal monochromatyczny blok czerni w prawym dolnym narożniku działa jak potężna przeciwwaga dla rozbłyskującego światła, uniemożliwiając kompozycji popadnięcie w dekoracyjną symetrię. Goncerz z niezwykłą swobodą nakłada laserunki, przełamując je dynamicznym duktem pędzla i impastem, w którym ślad fizycznej obecności malarza staje się integralną tkanką dzieła. „Zwid” to płótno o hipnotyzującej sile oddziaływania – intymny i zarazem monumentalny traktat o pamięci, ulotności wrażeń wzrokowych oraz pierwotnej sile koloru, plasujący młodego artystę w gronie najciekawszych głosów wschodzącej polskiej sceny abstrakcji.
Czy wiesz, że…
Słowo zwid w języku polskim oznacza ulotne złudzenie wzrokowe, majak lub powidok powstający na siatkówce oka pod wpływem silnego bodźca świetlnego? W neurobiologii i teorii percepcji zjawisko to wiąże się z pracą pamięci wzrokowej, która próbuje zrekonstruować widziany kształt z zachowanych śladów światła i emocji, dokładnie tak jak w wielowarstwowym malarstwie intuicyjnym.
O temacie: Abstrakcja
Abstrakcja organiczna – nazywana również biomorficzną – to jeden z najważniejszych nurtów malarstwa XX i XXI wieku, który czerpie inspirację z praw przyrody, mikrostruktur biologicznych oraz form płynnych i niesymetrycznych. W przeciwieństwie do abstrakcji geometrycznej, opartej na chłodnym rygorze matematycznym, odmiana organiczna operuje formami płynnymi, falującymi i biologicznymi, stawiając na ekspresję życia, wzrostu, rozpadu oraz ciągłej metamorfozy materii. W tym ujęciu obraz staje się autonomicznym ekosystemem, w którym plamy barwne zachowują się jak żywe tkanki wchodzące ze sobą w nieprzewidywalne interakcje.
We współczesnej sztuce nurt ten często łączy się z koncepcją powidoków pamięci i zapisem wewnętrznych stanów psychicznych. Rezygnacja z dosłownego przedstawiania świata zewnętrznego pozwala malarzowi dotknąć tego, co niewidoczne: afektów, wspomnień zmysłowych i podświadomych impulsów. Obraz przestaje być ilustracją konkretnego zjawiska, a staje się wizualnym ekwiwalentem emocjonalnego doświadczenia, w którym widz może odnaleźć własne, subiektywne skojarzenia.
Czy wiesz, że…
Jednym z prekursorów myślenia o powidokach w sztuce nowoczesnej był Władysław Strzemiński, który w swoich słynnych Obrazach solarnych badał fizjologiczny proces patrzenia prosto w słońce i ślady, jakie światło wypala w oku obserwatora? Współcześni abstrakcjoniści przekształcają ten fizjologiczny powidok w zjawisko psychologiczne – ślad pamięciowy, który przekłada się bezpośrednio na gest malarski na płótnie.
O technice: farba olejna na płótnie lnianym
Tradycyjna technika olejna należy do najbardziej trwałych i szlachetnych mediów w historii sztuki, a jej wyjątkowe właściwości wynikają z budowy chemicznej spoiwa. Cząstki sproszkowanych substancji barwiących (organicznych barwników i/lub mineralnych pigmentów) zostają połączone ze schnącym olejem roślinnym – najczęściej lnianym, makowym lub orzechowym, który nie wysycha poprzez odparowanie wody, lecz w procesie powolnej polimeryzacji i utleniania pod wpływem tlenu z powietrza. Ten powolny proces daje artyście nieporównywalną z innymi mediami swobodę pracy: umożliwia wielokrotne powracanie do nałożonych partii, płynne zacieranie granic między kolorami oraz budowanie głębokich, przejrzystych warstw laserunkowych obok mięsistych impastów.
Podłożem dla kompozycji jest płótno naciągnięte na drewniane krosno malarskie. Przed nałożeniem farby tkanina zostaje zabezpieczona warstwą kleju oraz elastycznym gruntem malarskim (gesso), który izoluje włókna nośnika przed niszczącym wpływem kwasów tłuszczowych zawartych w oleju i gwarantuje odpowiednią adhezję farby. Po całkowitym wyschnięciu warstw malarskich powierzchnia obrazu zostaje zabezpieczona werniksem. Werniks pełni podwójną rolę: stanowi barierę ochronną przed kurzem, wilgocią czy promieniowaniem UV, a zarazem wyrównuje stopień połysku lica, pogłębiając nasycenie ciemnych tonów i wydobywając pełną świetlistość użytych pigmentów.
O artyście
Szymon Goncerz (ur. 2001 w Rudzie Śląskiej) – artysta wizualny, student Wydziału Malarstwa (pracownia prof. Kingi Nowak) oraz Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki krakowskiej ASP. Asystent techniczny Wilhelma Sasnala. W swojej twórczości łączy konserwatorską erudycję technologiczną z ekspresyjną, intuicyjną abstrakcją organiczną. Tworzy malarskie powidoki pamięci, w których zacierają się granice między mikrokosmosem natury, biologiczną strukturą a autonomicznym gestem malarskim. Laureat II nagrody w konkursie „Przekrój. Fotoplastykon Jakuba Najbarta” (2024), uczestnik wystaw indywidualnych i zbiorowych w Warszawie i Krakowie. Dzieła artysty znajdują się w ofercie Galerii Wiele Sztuki. Pełny biogram artysty oraz jego pozostałe obrazy dostępne w ofercie Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.