O obrazie:
Wprowadzenie: Obraz “Judyta” Mateusza Drozdowskiego stanowi śmiałą i prowokacyjną reinterpretację jednego z najbardziej dramatycznych i często przedstawianych motywów w historii sztuki – biblijnej sceny dekapitacji Holofernesa przez Judytę.
Artysta, posługując się językiem współczesnego realizmu, przenosi starotestamentową opowieść w realia współczesne, nadając jej szokujący, makabryczno-komediowy wydźwięk. Dzieło to zrywa z tradycyjnymi, często heroizującymi lub dramatyzującymi ujęciami tematu, proponując w zamian wizję, która może budzić skrajne emocje i skłaniać do refleksji nad współczesnym postrzeganiem przemocy, tradycji i historii.
Kompozycja: Obraz ma format kwadratu, co samo w sobie nadaje mu nowoczesny charakter i stabilność. Kompozycja jest scentralizowana wokół trzech postaci. Leżąca, diagonalnie ułożona postać mężczyzny (Holofernesa) tworzy dynamiczną linię przecinającą płótno, podczas gdy dwie stojące postaci: kobieta (Judyta) i jej służący(a) – jednak przedstawiony bez wyraźnie określonej płci, wprowadzają element wertykalny. Figury wypełniają znaczną część kadru, co potęguje wrażenie bliskości i bezpośredniości sceny. Tło jest stosunkowo proste, przedstawia fragment wnętrza (ściany, drzwi, fragment łóżka/kanapy), co osadza scenę w konkretnej, niemal banalnej przestrzeni domowej.
Najbardziej uderzającym elementem dzieła jest jego radykalna reinterpretacja motywu. Zamiast heroicznej wdowy ratującej swój lud lub narzędzia boskiej sprawiedliwości, widzimy współcześnie wyglądające osoby, które z uśmiechem i niemal beztroską satysfakcją dokonują (lub właśnie dokonały) brutalnego mordu. Postać Holofernesa również jest odarta z historycznego kontekstu wodza – przypomina raczej zwykłego mężczyznę w domowym stroju, co więcej – również śmiejącego się beztrosko i najwyraźniej podzielającego wesoły nastrój, panujący w pomieszczeniu.
Rekomendacje dotyczące ekspozycji: Ze względu na wymiary (150×150 cm) oraz siłę wyrazu i kontrowersyjny charakter, “Judyta” wymaga starannie przemyślanej ekspozycji. Obraz potrzebuje sporej, otwartej przestrzeni, która pozwoli widzowi na oglądanie go zarówno z dystansu (dla ogólnego wrażenia kompozycji i skali), jak i z bliska (dla dostrzeżenia detali i techniki). Minimalistyczne, neutralne tło (np. białe, szare lub bardzo ciemne ściany) pozwoli skupić całą uwagę na dziele i uniknąć wizualnego chaosu.
Obraz najlepiej sprawdzi się w przestrzeniach publicznych dedykowanych sztuce współczesnej, które nie boją się prezentować prac odważnych i prowokujących do dyskusji, lub nowoczesnych, przestronnych wnętrzach prywatnych.
Ciekawostka o motywie obrazu: Postać Judyty, bohaterki starotestamentowej Księgi Judyty od wieków fascynuje i inspiruje twórców w Europie. Historia pięknej i pobożnej wdowy z oblężonego miasta Betulia, która ratuje swój lud, uwodząc, a następnie ścinając głowę asyryjskiemu wodzowi Holofernesowi, stała się niezwykle popularnym motywem w sztukach wizualnych, a zwłaszcza w malarstwie.
Judyta była postrzegana na wiele sposobów, co przyczyniło się do jej popularności w różnych epokach. Reprezentowała cnotę, odwagę i siłę kobiet, ale jednocześnie uwodzenie i niebezpieczeństwo. Wykorzystanie urody i uwodzenia do osiągnięcia celu sprawiało, że postrzegano ją również jako postać niejednoznaczną, zapowiadającą późniejszy motyw femme fatale: kobiety pięknej, lecz niebezpiecznej.
Wielu wybitnych malarzy europejskich mierzyło się z tematem Judyty i Holofernesa. Najczęściej przedstawiano sam moment dekapitacji lub Judytę powracającą z odciętą głową, często w towarzystwie służącej Abry. Do najważniejszych artystów, którzy uwiecznili ten motyw, należą: Donatello, Tycjan, Caravaggio, Artemisia Gentileschi, Rubens czy Gustaw Klimt.
O temacie: Portret zbiorowy
Portret zbiorowy jako gatunek w sztukach wizualnych, od wieków służył jako kronika ważnych wydarzeń, uroczystości, czy też przedstawień grup zawodowych lub społecznych.
W starożytności i średniowieczu często pojawiał się w kontekście religijnym (np. „Ostatnia Wieczerza” Leonarda da Vinci) lub władzy (portrety rodzin królewskich). W renesansie i baroku stał się popularny wśród mieszczaństwa, które pragnęło uwiecznić swoje rody i osiągnięcia. W XIX wieku, wraz z rozwojem fotografii, portret zbiorowy stał się jeszcze bardziej dostępny i popularny, dokumentując życie społeczne i rodzinne.
W XX wieku artyści zaczęli eksperymentować z formą i treścią tego gatunku. Powstały zarówno realistyczne portrety grupowe, jak i abstrakcyjne kompozycje, które ukazywały relacje między ludźmi w sposób symboliczny i metaforyczny.
Portret zbiorowy we współczesnej sztuce często przekracza tradycyjne ramy malarstwa i łączy się z innymi mediami, takimi jak fotografia, film czy instalacja. Artystki i artyści coraz częściej wykorzystują portret zbiorowy do tworzenia interaktywnych projektów, które angażują publiczność i pozwalają jej współtworzyć dzieło sztuki.
O technice: olej na płótnie
Farba olejna to materiał malarski o gęstej konsystencji, co pozwala na łatwe mieszanie kolorów i tworzenie płynnych przejść tonalnych. Składa się z pigmentów (barwników) zawieszonych w oleju roślinnym, najczęściej lnianym, orzechowym lub makowym. Powolne schnięcie farby olejnej, chociaż czasami stwarza problemy techniczne, daje dużo czasu na poprawki i eksperymenty. Obrazy wykonane tą techniką charakteryzują się głębią i bogactwem kolorów, a dzięki różnym technikom nakładania artysta możne uzyskać różnorodne efekty.
Gotowe obrazy olejne zazwyczaj pokrywa się werniksem w celu podbicia kolorów, nadać całości połysku i ochronić powierzchnię płótna przed kurzem, zarysowaniami czy wpływem światła.
O artyście:
Mateusz Drozdowski urodził się w 2000 r. w Poznaniu. Od 2021 roku studiuje malarstwo na Uniwersytecie Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (obecnie jest na V roku). Uczestnik wielu wystaw zbiorowych i indywidualnych, współzałożyciel grupy artystycznej pod nazwą Kolektyw Pod Ciśnieniem (2024).
W 2025 r. jego dwa obrazy: Lekcja anatomii oraz Judyta zostały zakwalifikowane do finału 15. edycji ogólnopolskiego konkursu plastycznego Nowy Obraz Nowe Spojrzenie, organizowanego przez Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu (na którym otrzymał również dwie inne nagrody).
Mateusz Drozdowski jest też finalistą 47. edycji prestiżowego konkursu malarskiego Biennale Malarstwa Bielska Jesień w 2025 r. i laureatem nagrody indywidualnej galerii aTAK.
Więcej informacji o artyście oraz jego pozostałe prace dostępne w Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę
