O obrazie:
Wielkoformatowe płótno Twarz (czerwona) Rai Piwońskiej – studentki malarstwa poznańskiego UAP – stanowi kontynuację jej autorskiego tryptyku, reinterpretującego tradycyjny motyw „nie widzę, nie słyszę, nie mówię”. O ile wcześniejsza, niebieska kompozycja opierała się na wycofaniu, dystansie i chłodnej izolacji, o tyle czerwony portret buduje relację z odbiorcą na zasadzie bezpośredniej, niemal bezczelnej konfrontacji. Postać nie ucieka już wzrokiem w bok, tylko spogląda wprost na nas, a jej lekko przymknięte powieki oraz ledwo dostrzegalny, wieloznaczny uśmiech stwarzają wrażenie wysyłania cichego sygnału porozumiewawczego.
Widz zostaje wciągnięty w gęstą atmosferę tajemnicy i swoistej zmowy milczenia. Kluczowym elementem kompozycji staje się gest palca przyłożonego do ust – tradycyjny symbol Harpokratesa (grecko-rzymskiego bóstwa dyskrecji), który w ujęciu Piwońskiej zyskuje współczesne, mocno niepokojące znaczenie. Artystka nie precyzuje, co ma pozostać niewypowiedziane, pozostawiając to niedopowiedzenie otwartym. Gest ten staje się wymownym komentarzem do dzisiejszego świata, w którym lęk przed wykluczeniem, dbałość o własną wygodę czy strach przed konsekwencjami obrony niepopularnych idei prowadzą do powszechnej bierności, hipokryzji i autocenzury. To pytania o to, jak łatwo przechodzimy do porządku dziennego nad zjawiskami wymagającymi sprzeciwu, wybierając bezpieczną milczącą obecność.
Od strony formalnej wrażenie tajemniczości potęguje zastosowana reżyseria światła, nawiązująca do barokowego chiaroscuro (włoskiego określenia światłocienia, łączącego chiaro – jasny i scuro – ciemny) oraz tenebryzmu (łac. tenebrae – ciemności). Scena wydaje się rozgrywać w głębokim mroku rozświetlonym sztucznym strumieniem światła, które rzuca mocne, chłodno-zielonkawe cienie na rysy postaci. Dominująca na płótnie zgaszona czerwień – traktowana przez autorkę jako barwa afektu, napięcia i stłumionego gniewu – została optycznie przełamana brudnymi tonami, tworząc spójną, stonowaną walorowo całość.
Mimo imponujących wymiarów (150 x 195 cm), siła wyrazu tego dzieła nie opiera się na rozbudowanej symbolice czy dynamicznej narracji, lecz na ascetycznej precyzji jednego gestu, który skupia w sobie całą złożoność ludzkiej kondycji.
O temacie: Portret i motyw “nie widzę, nie słyszę, nie mówię”
Portret, jako jeden z fundamentalnych i najstarszych gatunków w historii sztuki, definiowany jest jako artystyczne przedstawienie konkretnego człowieka z intencją oddania jego fizycznego podobieństwa, statusu społecznego oraz cech osobowościowych. Ewoluując od sakralnych i monumentalnych wizerunków starożytnego Egiptu, poprzez renesansowy humanizm i barokowy teatr światłocienia, gatunek ten od zawsze stanowił zwierciadło epoki.
Przez stulecia pełnił funkcje upamiętniające, propagandowe i prestiżowe, będąc rygorystycznym sprawdzianem warsztatowych umiejętności twórcy w materii anatomii i psychologii. Współcześnie portret przeszedł radykalną transformację, odcinając się od tradycyjnego akademizmu i dosłowności na rzecz dekonstrukcji, abstrakcji oraz eksperymentu formalnego. Dzisiejsi twórcy rzadko poprzestają na mimetycznym odtworzeniu rysów twarzy, traktując postać ludzką bardziej jako pretekst do rozważań nad tożsamością, kondycją psychiczną człowieka czy kryzysem podmiotowości w erze cyfrowej.
Dzięki unikalnej, malarskiej materii, która potrafi zatrzymać czas, oferując głębię psychologiczną i egzystencjalną, jakiej nie jest w stanie dotknąć żadne inne medium, ten klasyczny gatunek wciąż cieszy się niesłabnącą popularnością wśród artystów i kolekcjonerów.
O technice: Technika mieszana – olej i akryl na płótnie
Wykorzystanie techniki mieszanej, łączącej farbę akrylową z olejną, służy poszerzeniu środków wyrazu artystycznego i pozwala na przełamanie ograniczeń właściwych dla jednego medium. Tworzenie w tej technice wymaga jednak doskonałej znajomości właściwości chemicznych i fizycznych obu materiałów, oraz ich wzajemnych interakcji. Ze względu na fakt, że wyschnięta powłoka akrylowa jest elastyczna i wodoodporna, zaś farba olejna wiąże powoli i tworzy sztywniejącą w procesie utleniania strukturę, kluczowa jest zasada przestrzegania odpowiedniej kolejności nakładania na siebie poszczególnych warstw różnych farb.
Akryl jest wykorzystywany jest najczęściej do budowania stabilnego, matowego i szybkoschnącego podmalunku, czyli spodniej, uproszczonej barwnie warstwy obrazu. Podmalunek służy do zdefiniowania kompozycji, rozplanowania świateł i cieni oraz nadania tonacji przyszłemu dziełu. Z kolei farba olejna pełni rolę wykończeniową, strukturalną oraz estetyczną. Stanowi ona wierzchnią warstwę obrazu, która nadaje mu ostateczny charakter, głębię i blask.
Zwieńczeniem procesu malarskiego po całkowitym wyschnięciu płótna jest zabezpieczenie go werniksem. Werniks to przezroczysta żywiczna powłoka ochronna, która zabezpiecza powierzchnię przed promieniami UV, kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi, a zarazem wyrównuje stopień połysku obu odmiennych mediów i wydobywa ostateczną głębię walorową całej kompozycji.
O artystce
Raia Piwońska (ur. 2004 r.), jest studentką malarstwa na Uniwersytecie Artystycznym im. M. Abakanowicz w Poznaniu w pracowni prof. Tomasza Kalitko. W swojej twórczości skupia się na malarstwie portretowym, poszukując w ludzkiej twarzy głębi psychologicznej, ekspresji i prawdy emocjonalnej. Operuje nasyconą symboliką koloru, łącząc realizm i wierność obserwacji z refleksją nad kondycją i postawami współczesnego człowieka. Pełny biogram artystki oraz pozostałe jej obrazy dostępne w ofercie naszej Galerii Wiele Sztuki znajdziesz tutaj.
Wizualizacja obrazów
Chcesz kupić obraz, ale obawiasz się, że nie będzie pasował do wystroju? Wyślij nam e-mailem zdjęcie swojej ściany, na której chciał byś by wisiała praca, a my odeślemy Ci wizualizację obrazu w Twoim wnętrzu. Więcej informacji w zakładce Obrazy na ścianę.
